على دوانى
90
سيد رضى مؤلف نهج البلاغه ( فارسى )
ما در اين زمينه تحقيق زياد نموديم ولى به نتيجهء قابل اطمينانى نرسيديم ، تنها احتمالى كه مىتوان داد و شايد نظرى صائب باشد اينست كه بگوئيم شيخ طوسى فراموش كرده و هنگام تأليف « الفهرست » و بعد هم « رجال » از ثبت نام سيد رضى و تأليفاتش غفلت نموده است . اين معنى هنگامى بيشتر به ذهن نزديك مىشود كه توجه داشته باشيم شيخ طوسى از همدرس و همعصر و دوست خود ابو العباس نجاشى هم كه مانند او در بغداد شاگرد شيخ مفيد بوده است غفلت نموده و در فهرست و رجالش از وى و كتابهايش ياد نكرده است . ولى در عوض نجاشى متوفى به سال 450 كه ده سال پيش از شيخ از دنيا رفته است از شيخ طوسى نام برده و مىگويد : « ابو جعفر محمد بن حسن طوسى دانشمندى بزرگ از علماى ماست ، موثق و مورد اعتماد است ، و از شاگردان استاد ما ابو عبد الله ( شيخ مفيد ) مىباشد ، او راست كتابهائى . . . سپس دو كتاب او « رجال » و « فهرست » را ذكر مىكند . نظير اين غفلت را از ديگران هم سراغ داريم . مثلا محدث بزرگوار حاج شيخ عباس قمى در كتاب « فوائد الرضويه » كه به فارسى در دو جلد در شرح حال علماى شيعه تأليف نموده است از نگارش شرح « ميرزاى قمى » مؤسس حوزهء علميهء قم ، شهر محدث قمى ، و فقيه نامى شيعه با آن همه بزرگى و شهرتى كه دارد و كسى كه مرقدش در قبرستان شيخان قم زيارتگاه است ، غفلت نموده ، با اين كه همه علماى مشهور و غيره مشهور شيعه را نام برده و به اجمال و تفصيل شناسانده است . جالب است كه وقتى اين موضوع را با استاد عاليقدر آيت الله آقاى حاج آقا رضا صدر « 39 »
--> ( 39 ) - آيت الله استاد حاج آقا رضا صدر برادر بزرگ امام موسى صدر و فرزندان ارشد مرحوم آيت اللّه عظمى حاج سيد صدر الدين صدر است كه آن مرحوم از مراجع تقليد پيش از آمدن مرحوم آيت الله بروجردى به قم و يكى از سرپرستان حوزهء علميه قم بودند . دريغا كه هم اكنون نزديك به دو سال است كه از دوست دانشمند عاليقدر امام موسى صدر خبرى نيست ، و ناپديد شدن ايشان در ليبى غمى جانكاه بر دل دوستان و علاقمندانش بلكه همه شيعيان جهان گذاشته است . امام موسى صدر از افاضل دانشمندان جوان حوزهء علميه قم بود كه با حفظ لباس روحانيت اولين روحانى بود كه از دانشگاه تهران دكتراى حقوق در رشته اقتصاد گرفت ، و پس از تكميل معلومات خويش در معقول و منقول به دعوت شيعيان لبنان به آن كشور رفت ، و سالها در جاى عموزادهاش آية الله فقيد مرحوم سيد عبد الحسين شرف الدين عاملى سرپرستى بيش از هفتصد هزار نفر شيعيان لبنان را به عهده گرفت ، و توانست آنها را سازمان دهد ، و حتى يك شاخه نظامى به نام « سازمان امل » از آنها به وجود آورد كه با رزمندگان فلسطينى براى استرداد اراضى مقدسه فلسطين و نجات بيت المقدس همكارى كنند . ولى چه كسى او را ربود ؟ صهيونيست ، ايادى امريكا ، يا بعضى از سران افراطى و تندرو عرب با كسان ديگر . . . ؟ ! اميدواريم هر چه زودتر اين دانشمند بزرگوار و سفر كردهاى را كه صد قافلهء دل همراه اوست ، در ميان خود ببينيم و دنياى شيعه از اين ناراحتى ناشى از گم شدن او به در آيد . جا دارد كه يك دنيا تأثر و تأسف از عموزادهاش فقيه و فيلسوف و نابغه بزرگ معاصر شهيد آيت الله سيد محمد باقر صدر از روحانيون عاليقدر شيعه عراق هم ياد كنيم كه اخيرا به جرم تشيع و رهبرى شيعيان عراق با خواهر دانشمندش « بنت الهدى » توسط رژيم بعث عراق و به دستور صدام حسين تكريتى شربت شهادت نوشيدند . عجبا ! در حالى كه در جمهورى اسلامى ايران از همه مسلمانان به خصوص برادران عرب و روحانيون اهل تسنن حمايت مىشود ، بايد مردان نامى شيعه در ممالك عربى ، قربانى خودكامگى و نژاد پرستى و تعصبهاى جاهلانه سران نادان و مزدور عرب گردند ! !