ديوانش موجود است ، و پدر به شكرانه آن استعداد شكوفان صله‌اى به او داد ، ولى سيد رضى نپذيرفت و گفت : پدر ، من اين قصيده را به عشق داشتن پدرى چون تو سرودم ، نه براى اخذ پاداش و گرفتن صله شعر ! چنان كه پيشتر اشاره كرديم ، سيد رضى در خردسالى همراه برادر بزرگش على كه بعدها معروف به سيد مرتضى شد ، به استفادهء علوم و فنون متداول عصر پرداخت . شرح « اصول خمسه » و كتاب « العمده » را نزد قاضى عبد الجبار معتزلى ، و علم نحو و دستور زبان عرب را از محضر « سيرافى » و علم فقه و احكام دينى را در محضر شيخ مفيد آموخت . همچنين علم حديث را از محمد بن عمران مرزبانى ، و ابو موسى تلعكبرى ، و ابوابى از فقه را از محمد بن خوارزمى ، و علم قرائت قرآن مجيد را با همهء رواياتش از ابو حفص عمر بن ابراهيم كنانى فرا گرفت ، و هم « مختصر طحاوى » را نزد خوارزمى نامبرده خواند . و نيز « مختصر » ابو الحسن كرخى را نزد ابو محمد اسدى اكفانى و علوم عربيت را از على بن عيسى رمّانى فرا گرفت ، و هم پاره‌اى از علوم عربيت را نزد ابو الفتوح ابن جنّى ، نحوى معروف ، و قسمتى از فنون بلاغت و ادبيات را از ابن نباته خطيب نامى آموخت . نكته قابل توجه اينجاست كه سيد رضى علوم ياد شده را پيش از بلوغ نزد نامبردگان كه همه از اساتيد مسلم فن و مبتكرين علوم عربيت بودند ، تحصيل نمود ! در هفده سالگى اقدام به تدريس و تأليف و تصنيف علوم و فنونى كه اندوخته بود نمود ، و در بيست سالگى از تحصيل تمامى علوم متداول عصر بى نياز گشت . سيد رضى در فرا گرفتن علوم و فنون بسيار حريص بود . از هر كه مىتوانست بهره‌مند گردد خوددارى نمىكرد ، و در اين خصوص ميان شيعه و سنى و مسلمان و كافر فرق نمىگذاشت . « 1 » علوم و فنونى كه در آن عصر معمول و متداول بود و سيد رضى آنها را تحصيل نمود ، و در بيشتر آنها هم كتاب نوشته است . صرف ، نحو ، قرائت ، انساب ، تفسير ، حديث كلام ، فقه ، اصول ، عروض و قوافى و غيره بود . در سال 401 يعنى يك سال پس از تأليف نهج البلاغه كه سيد رضى 42 ساله بوده است ، ملاقاتى ميان او و بهاء الدوله ديلمى پسر عضد الدوله روى داد ، و چنان مهابتى از وى در دل پادشاه مقتدر ديلمى كه در بغداد بر سراسر قلمرو بنى عباس حكم مىراند نشست كه وى را « سيد اجلّ » خواند ، و اين تعبير در آن روزگاران از پادشاهى يا خليفه‌اى نسبت به كسى ديده نشده بود . سيد رضى در عزت نفس ، وفادارى ، سخاوت و بلند نظرى ، رفاقت و دوستى ، عشق به علم و

--> ( 1 ) از پيغمبر اكرم روايت شده است كه : « اطلبوا العلم و لو من ايدى الكافرين . » يعنى : دانش بجوئيد هر چند در دسترس كافران باشد .