خارج از چيزى باشد ، منزّه است خدايى كه داراى اين صفات است و غير او از چنين ويژگىهايى برخوردار نيست » . در مباحث آتى به خواست خدا مواردى كه دلالت دارد مقصود در اين‌جا از دخول مثبت ، دخول مجازى و از خروج ، خروج حقيقى است ، خواهد آمد . 5 - كلينى از امام باقر عليه السّلام روايت كرده كه فردى از آن حضرت پرسيد : مرا درمورد پروردگارت كه چه زمانى وجود داشته ، آگاه ساز ؟ امام عليه السّلام در پاسخ فرمود : « ويلك ، انما يقال لشيئى لم يكن متى كان ، انّ ربّى تبارك و تعالى كان و لم يزل حيّا بلا كيف و لا كان له أين و لا كان فى شيئى و لا كان على شيئى و لا يشبه شيئا مذكورا و لا له حدّ و لا يعرف شيئى يشبهه ، انشأ ما شاء حين شاء بمشيّته لا يحدّ و لا يبعّض و لا يفنى و لا تغشّاه الأوهام و لا تنزل الشبهات و لا يحار من شيئى و لا تنزل به الأحداث و لا تأخذه سنة و لا نوم ؛ « 1 » واى بر تو ! به چيزىكه در زمانى وجود نداشته مىگويند ، كى بوده است ولى پروردگار من تبارك و تعالى هميشه بوده و همواره زنده است بدون چگونگى ، مكانى ندارد ، در چيزى نيست و بر چيزى قرار ندارد ، به وسيلهء شباهت به چيزى شناخته نشود ، آن‌چه را خواست به محض آن‌كه خواست ، به مشيّت خود پديد آورد ، نه محدود است و نه داراى اجزاء و پروردگارم فانى نمىگردد در پردهء اوهام قرار نمىگيرد و شبهات بر او فرود نمىآيد و سرگردان نمىشود . حوادث و رخدادها بر او وارد نخواهد شد و او را خواب سبك و سنگين درنمىربايد » 6 - نيز از امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه مردى با وى مكاتبه نمود و درمورد كسانى كه خدا را به شكل و ترسيم وصف كرده‌اند ، پرسش نمود : حضرت در پاسخ مرقوم فرمود : « تعالى اللّه الذى ليس كمثله شيئى عمّا يصفه الواصفون ، المشبّهون اللّه بخلقه ؛ خدايى كه چيزى مانند او نيست باعظمت‌تر از وصف توصيف‌كنندگان است كه او را به آفريدگانش تشبيه نمايند » تا اين‌كه فرمود : « فأنف عن اللّه البطلان و التشبيه فلا نفى و لا تشبيه ؛ « 2 » بطلان و تشبيه را از خدا نفى كن ، نه نفى صفات وى بنما و نه او را تشبيه كن » 7 - هم‌چنين از امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : « انّ اللّه عظيم ، رفيع لا يقدر العباد على صفته و لا يوصف بكيف و لا أين و لا حيث إلى أن قال : فاللّه تعالى ، داخل فى كل مكان و خارج

--> ( 1 ) . كافى ج 1 ، ص 88 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 100 .