عظمت روز وفات وى كه انبوهى از جمعيّت براى نمازگزاردن بر جنازه‌اش حضور يافتند ، سراغ ندارد در آن روز دوست و دشمن در مصيبت از دست دادن وى ، اشكبار بودند . شيخ جليل القدر ابو العباس نجاشى در كتاب رجال « 1 » خود پس از بيان نام و ذكر نسب وى به قحطان ، چنين مىگويد : او ( شيخ مفيد ) استاد بزرگ ماست و فضيلت و مقام او در فقه و كلام و روايت و وثوق و علم و دانش ، مشهورتر از آن است كه به وصف آيد ، سپس به ذكر تعدادى از كتب او از جمله كتاب « الردّ عى اصحاب الحلّاج » پرداخته و چنان‌كه اشاره كرديم شيخ طوسى نيز از او ياد كرده است . علّامه در خلاصه مىگويد : او ( شيخ مفيد ) رحمه اللّه از برجسته‌ترين شخصيّت‌هاى شيعه و رئيس و استاد همگان است . كليّهء كسانى كه پس از او آمده‌اند از خوان علمى آن بزرگمرد بهره برده‌اند و فضل و دانش وى برتر از آن است كه در وصف بگنجد ، او بااعتمادترين و آگاه‌ترين شخصيّت زمان خود بود كه رياست و رهبرى شيعيان زمانش به وى منته گشت . پس از آن با بيان تمام مدح و ستايش‌هاى سابق ، بر آن افزوده و گفته است : ماجراى رؤياى شيخ مفيد كه فاطمهء زهرا عليها السّلام را در خواب ديد حسنين عليهما السّلام را براى آموختن دانش نزد وى آورد و فرداى آن روز فاطمه مادر سيّد رضى و سيّد مرتضى به اتفاق فرزندانش حضور شيخ مفيد شرفياب شد تا بدانان دانش بياموزد ، سرگذشتى مشهور است و افزون بر فضايل روشن شيخ مفيد ، به وضوح بر فضل و دانش آن شخصيّت برجسته ، دلالت دارد . از ديگر موارد بيانگر فضايل شيخ مفيد سخن شيخ منتجب الدين على بن حسين بن على بن بابويه قمى در فهرست خود است كه گفته : ابو الفرج مظفّر بن على بن حسين حمدانى ، شخصيّتى مورد اعتماد و برجسته از سفيران امام زمان عليه السّلام به‌شمار مىآمد كه ابو عبد اللّه شيخ مفيد را درك كرد و در مجلس درس سيّد مرتضى و شيخ طوسى حضور يافت و نزد شيخ مفيد تلمّذ كرد ولى نزد آن دو درس نياموخت ابن بابويه مىافزايد : اين روايت را پدرم ، از پدرش ، از او نقل كرده است . آن‌گاه تأليفات وى را برشمرده است كه اين خود ، مقامى بس پرارج و و الا براى آن بزرگ‌مرد تلقّى مىشود و امام زمان عليه السّلام با سخنانى حاكى از مقام و منزلت برجستهء شيخ

--> ( 1 ) . ص 284 .