الحر العاملي ( مترجم : عباس جلالى )

29

نقدى جامع بر تصوف ( ترجمة رسالة الاثني عشرية في الرد على الصوفية ) ( فارسى )

موسيقى و رقص و دست‌افشانى ، از ديدگاه آنان برترين عبادات به‌شمار آمد و به اعتقاد اينان ، دشمنان اهل بيت و بىدينان و ملحدان ، افرادى برحق‌اند و بدين ترتيب ، دست از احكام دين شستند و راه و رسم صوفىگرى را براى تودهء ناآگاه ، شيوه‌اى پسنديده جلوه دادند و در اين راستا دو مسأله به آنان كمك كرد : يكى برداشتن رنج و زحمت فراگيرى علوم دينى و بيشتر تكاليف الهى از خود ، تا آن‌جا كه به چهل روز نشستن تنها در يك مكان ( چله‌نشينى ) اكتفا نموده و به هيچ‌يك از امور دين احساس نياز نمىكنند . ديگرى تمايل به لذّت‌جويى حتى نگاه‌كردن به چهرهء پسربچه‌هاى زيبا و لذّت‌جويى از آن ، به آن‌ها كمك كرد . بدين‌سان ، افراد ياد شده در تحمّل رياضت‌هايى كه در شرع مقدس ما از آن نهى گرديده ، خويشتن را به زحمت و مشقّت وامىدارند تا ذهنشان جلا و صيقلى يابد و اى كاش مىدانستم اگر واقعا چنين چيزى براى آنان حاصل مىشود چه تفاوتى بين مؤمن و كافر وجود دارد ؟ زيرا كفّار هند و ديگر جاها نيز همان‌گونه كه صوفيان مدعىاند ، بلكه به مراتب برتر از آن‌ها ، به پيشگويى مىپردازند و از تسخيركنندگان و شعبده‌بازان كارهايى فراتر از آن‌چه صوفيان مدّعىاند ، به ظهور مىرسد و از اهل كشف و كرامات امورى غير از اين رياضت‌ها ظاهر مىشود . ولى انسان‌هاى باتقوا و پرواپيشه ، هيچ‌گاه مدّعى چنين امورى نشده‌اند . از آن پس ، كار بدان جا منته شد كه گرايش تصوّف مشروط به بهره‌مندى از علم و دانش نبود . بلكه به مجرّد تغيير لباس معمول ميان مردم و ظاهرآرايى به اين كار ، عملى مىشد و باطن را يا عارى از علم و دانش رها مىكردند و يا مدّعى بودند بخشى از علم خدا را با خود دارند . و كسانى كه از طريق آيين مقدس اسلام در وادى زهد و پارسايى و صلاح و وارستگى گام نهند ، از ديدگاه صوفيان افرادى منفور تلقّى مىشوند . زيرا هرگاه از چنين شخصى پرسشى شود در پاسخ مىگويد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله چنين و چنان فرمود ، در صورتى كه خود آقايان مدعى شده و مىگويند : خداوند بدون واسطه چنين و چنان فرمود و چه‌بسا اظهار دارند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله چنين و چنان فرمود و نيز مدّعىاند آن حضرت چهره به چهره با آنان سخن مىگويد با اين‌كه زمانى بيش‌از هزار سال ميان آنان و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فاصله است . 8 - به نقل جمعى از دانشمندان در كتب مورد اعتماد ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « يا على