محمد جعفر بن محمد صادق اللاهيجي ( الملّا محمد جعفر اللاهيجي )

76

شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى )

حسين و آقا ميرزا رفيعا و ملا محمد باقر سبزوارى و ملا رجبعلى تبريزى مىشوند ، لذا فيض كاشانى و ملا عبد الرزاق لاهيجى و شيخ حسين تنكابنى از مدرسين بعد از ميرفندرسكى متوفاى ( 1050 ه . ق ) در علوم عقلى در طبقهء شاگردان ميرفندرسكى مىباشند . در اين دوره مطالب ملا صدرا شيوع كامل پيدا نكرده بوده است به حدى كه ساير مشربها را تحت الشعاع قرار دهد ، ولى اغلب فضلا از او به عنوان « صدر الافاضل » و « صدر الحكماء » و « صدر المحققين » و « صدر المتألهين » اسم برده‌اند . آقا حسين خوانسارى صاحب مشارق الشموس در فقه و حاشيهء شفا و اشارات و الهيات تجريد در فلسفه ، از دانشمندان بزرگ عالم تشيع است . آقا حسين شايد از جميع معاصران خود بزرگتر بوده است در سنهء ( 1098 ه . ق يا 1099 ه . ق ) فوت نموده كما اين كه ملا محمد باقر سبزوارى صاحب كفايه و ذخيره در فقه و حاشيهء شفا و اشارات در فلسفه در سنهء ( 1098 ه . ق يا 1099 ه . ق ) فوت كرده است . و ميرزا رفيعاى نائينى هم در بين سالهاى ( 1080 - 1082 ه . ق ) چهره به نقاب خاك كشيده است . و ملا رجبعلى به قولى در سنهء ( 1065 ه . ق ) و به قولى در سنهء ( 1080 ه . ق ) فوت كرده است . و اين اعاظم همه از شاگردان ميرفندرسكىاند . و ملا حسن لنبانى در سنهء ( 1094 ه . ق ) از اين عالم رخت بربسته است . و صاحب شوارق ملا عبد الرزاق سنهء ( 1071 ه . ق ) به طور تحقيق فوت نموده است . و وفات فيض « ملا محسن » ( 1091 ه . ق ) اتفاق افتاده است . و شيخ حسين تنكابنى در سنهء ( 1104 ه . ق ) به سراى جاويدان شتافته است و 54 سال بعد از ملا صدرا استاد خود زنده بوده است . شيخ حسين تنكابنى و فيض و برخى از تلامذهء ديگر ملا صدرا بعد از ملا صدرا مستقلا به تدريس كتب او پرداختند . ملا عبد الرزاق لاهيجى در قم براى خواص شواهد الربوبيه و مبدأ و معاد ملا صدرا را تدريس مىنموده است . و بعضى ديگر هم مثل ملا رجبعلى تبريزى كه در كثيرى از مسائل با ملا صدرا اختلاف مبانى دارد ( او از مقلدين مشاء و ملا صدرا خود حكيم مؤسسى است ) برخى از مسائل