محمد جعفر بن محمد صادق اللاهيجي ( الملّا محمد جعفر اللاهيجي )
77
شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى )
ملا صدرا را نقل و رد كرده است . به هر حال به اندازهاى طرز تأسيس مبانى حكمى و قواعد فلسفى ملا صدرا مشعشعانه بود كه نمىشده است آن را ناديده بگيرند و بگذرند ، لذا جاى خود را باز كرد و ساير مشارب را از رونق انداخت ، بدون آن كه عوامل خارجى ، كتب او را ترويج كند . گويا مردى به نام ملا حيدر خوانسارى كه از دانشمندان در علم حكمت و فلسفه و از اساتيد آقا حسين خوانسارى بوده معاصر با ميرفندرسكى ، در اصفهان ميزيسته است كه در حكمت ، تابع مشرب حكماى مشاء بوده است و شايد صاحب ذخيره و ميرزا رفيعاى نائينى و معاصران آنها در استوارى در حكمت مشاء از تابعان ملا حيدر بودهاند . ( و الله اعلم ) ملا حسن لنبانى از شاگردان ملا رجبعلى است و گويا مير را هم درك كرده باشد . ملا حسن به فلسفهء اشراق و عرفان بيشتر تمايل داشته است . ملا رجبعلى تبريزى از ساير معاصران خود بيشتر در فلسفه توغل داشته است ، يعنى از آقا حسين و آقا ميرزا رفيعا و صاحب ذخيره و شاگردان زيادى تربيت كرده است . عباس مولوى صاحب « اصول الفوائد » [ 1 ] و قاضى سعيد قمى [ 2 ] و برادرش