محمد جعفر بن محمد صادق اللاهيجي ( الملّا محمد جعفر اللاهيجي )
29
شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى )
بسط آن مسائل در دورهء اسلامى اختصاص به ملا صدرا دارد . عرفاى شامخ و كمل از صوفيه مثل شيخ عربى و صدر الدين قونوى و ملا عبد الرزاق كاشانى و اتباع و اتراب آنها متعرض بعضى از اين مسائل شدهاند ، ولى اين مطالب به طور متشتت و متفرق در كلمات آنها ذكر شده و با قواعد علمى و عقلى تطبيق نشده است . ملا صدرا به واسطهء تسلط كامل به فلسفهء اشراق و مشاء و بررسى در كلمات عرفا و تفكر در كلمات و آيات و روايات واردهء از طريق وحى و تنزيل ، با حسن ابتكارى كه مخصوص او است ، فلسفهء اسلامى را به صورت تازهاى درآورده و مسائل مهم و غامض فلسفهء الهى را تحقيق نموده است . چون مسألهء وجود به منزلهء روح و پايه و اساس علم الهى و فلسفهء كلى مىباشد ، ملا صدرا در اين رساله مسألهء اصالت و وحدت حقيقت وجود را به طور كامل بيان نموده است ، در ديباچهء اين كتاب يادآور شده است : « چون مسألهء وجود ، رأس قواعد و قوانين حكميه و پايه و اساس مسائل الهيه است و بسيارى از مسائل مهم فلسفه مثل علم توحيد و علم معاد و حشر أرواح و اجساد و كثيرى از امهات مباحث حكميه كه ما در استنباط و استخراج آن متفرد هستيم ، بر آن توقف دارد و هر كه جاهل به معرفت و شناسايى وجود باشد ، جهل او ، به امهات مطالب و معظمات مسائل سرايت مىنمايد و غفلت از اصل حقيقت وجود ، منشأ فوت كثيرى از معارف مىشود و جاهل به آن از حقايق علم ربوبيات و نبوات و منامات
--> ( 1 ) . كتاب المشاعر ، ص 3 - 4 ، چاپ سنگى .