ديگر انتقام گيرد . اهل طاعت را در جوار رحمت خود قرار دهد در بهشت جاودان مخلّد سازد ، جايىكه ساكنانش از آن كوچ نكنند و دچار تغيير حال نشوند ، مصيبت و ترس به آنان نرسد ، به بيمارىها مبتلا نشوند ، هيچ خطرى آنان را تهديد نكند و به سفر ديگر نروند . گناه‌كاران را در بدترين جا وارد سازد ، دست‌هايشان را به گردن‌ها غل نمايد موهاى پيشانىشان را به پاها به‌پيچاند ، جامه‌ها از قطران و پيراهن‌ها از آتش بر آنان بپوشانند و در عذابى كه گرماى آن شديد ، در جايى دربسته ، در آتشى بس سوزان ، صدايش ترسناك ، زبانه‌اش بلند ، نعره‌اش هولناك ، نه مقيمش از آن خارج ، و نه از اسيرش فدا پذيرفته شود ، و نه غل و بندهايش گسسته گردد ، آن خانه را مدّتى نيست تا سپرى شود ، و نه ساكنانش را دوره‌اى ، تا به‌سر آيد . » برپا شدن رستاخيز حتّى إذا بلغ الكتاب أجله ؛ تا آن زمان كه عمر دنيا تمام شود . اصل در اين تعبير گفتار خداى سبحان است : . . . وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتابُ أَجَلَهُ . . . « 1 » ؛ عزم عقد و ازدواج مكنيد تا زمان عدّهء آنها منقضى شود . كه آن كنايه از فرا رسيدن وقت است . و الأمر مقاديره ؛ و مقدرات ( جهان ) به‌پايان رسد . خداى تعالى مىفرمايد : . . . قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً « 2 » ؛ خداوند براى هرچيز قدر و اندازه‌اى مقرّر داشته است . و ألحق آخر الخلق بأوّله ؛ بازماندگان خلق به اوّلشان ملحق گردد . در خبر آمده : اول خلق را در انتظار آخرشان نگه داشته‌اند . « 3 » و جاء من أمر اللّه ما يريده من تجديد الخلق ؛ و فرمان خدا دربارهء آفرينش نوى كه اراده مىنمايد صادر شود .

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 235 . ( 2 ) . طلاق ( 65 ) آيهء 3 . ( 3 ) . شرح ابن ابى الحديد ، ج 7 ، ص 210 .