خداى تعالى مىفرمايد : . . . لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ . . . « 1 » ؛ كسى به‌جز خدا آن ساعت را ظاهر و روشن نتواند كرد . أماد السّماء ؛ آسمان را به حركت آورده . « حد » گويد : و روايت شده أمار - با راء . مؤلف : روايت دوم اصحّ است ؛ زيرا موافق لفظ قرآن است . در صحاح گويد : ماد الشيء يميد ميدا ؛ يعنى حركت كرد . و مار الشيء يمور مورا ؛ يعنى جنبيد . خداى تعالى مىفرمايد : يَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً « 2 » ؛ روزى كه آسمان سخت جنبش كند . ضحّاك گفته : يعنى تموج موجا ؛ به حركت و موج آيد . . . و فطرها ؛ بشكافد آن ( آسمان ) را . خداى تعالى مىفرمايد : إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ « 3 » ؛ هنگامىكه آسمان شكافته شود . و أرجّ الأرض ؛ زمين را به لرزه آورد . رجّه ؛ او را به حركت و جنبش آورد . خداى تعالى مىفرمايد : إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا « 4 » ؛ آن‌گاه كه زمين سخت به حركت و لرزه درآيد . و أرجفها ؛ و سخت تكان دهد . خداى تعالى مىفرمايد : يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ وَ كانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا « 5 » ؛ آن روزى كه زمين و كوه‌ها بلرزد و تلّ ريگى شود و چون موج روان گردد . و قلع الجبال و نسفها ؛ كوه‌ها را از جا كنده و كوبيده و هموار گرداند . در صحاح گويد : نسفت البناء نسفا ؛ بناء را ويران كردم . وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً * فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً * لا تَرى فِيها عِوَجاً وَ لا أَمْتاً « 6 » ؛ اى رسول ! از تو هرگاه پرسند كه كوه‌ها ( روز قيامت ) چه مىشود جواب ده كه ،

--> ( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 187 . ( 2 ) . طور ( 52 ) آيهء 9 . ( 3 ) . انفطار ( 82 ) آيهء 1 . ( 4 ) . واقعه ( 56 ) آيهء 4 . ( 5 ) . مزمّل ( 73 ) آيهء 14 . ( 6 ) . طه ( 20 ) آيات 105 - 107 .