عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى وَ ما هُمْ بِسُكارى وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ « 1 » ؛ اى مردمان ! خداترس و پرهيزكار باشيد كه زلزلهء روز قيامت بسيار حادثه بزرگ و واقعهء سختى خواهد بود . چون هنگامهء آن روز بزرگ را مشاهده كنيد هرزن شيرده طفل خود را از هول فراموش كند و هرآبستن بار رحم بيفكند ، و مردم را از وحشت آن روز بىخود و مست بنگرى ، درصورتىكه مست نيستند ، و لكن عذاب خدا سخت است . و تسيب فيه الأطفال ؛ و كودكان در آن روز پير مىگردند . « حد » آورده : خداى تعالى فرموده : فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِنْ كَفَرْتُمْ يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً « 2 » ؛ پس اگر امروز به خدا كافر شويد باز چگونه از عذاب حق نجات يابيد در روزى كه كودك از هول و سختى آن پير شود . ولى در اين موارد معناى حقيقى مراد نيست ؛ زيرا به اجماع امت ، كودكان در قيامت حالشان تغيير نمىكند ، بلكه بر طريق مجاز و شبيه به مثل است . . . . مؤلف : چنين اجماعى ثابت نيست ، و سيوطى در تفسيرش آورده : ممكن است مراد در آيه معناى حقيقى آن باشد نه مجازى . مراقبت شديد اعلموا عباد اللّه انّ عليكم رصدا من أنفسكم ؛ بندگان خدا ! بدانيد ، به‌راستى ديده‌بانانى از خودتان بر شما نظاره‌گرند . ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ « 3 » ؛ دو ملك ( رقيب و عتيد ) از طرف راست و چپ به مراقبت او نشسته‌اند .

--> ( 1 ) . حج ( 22 ) آيهء 1 و 2 . ( 2 ) . مزمل ( 73 ) آيهء 17 . ( 3 ) . ق ( 50 ) آيهء 18 .