فن سوم توابع و آن‌چه بدان مىماند مشتمل بر چهار فصل : فصل اوّل : حال الفاظ فصل دوم : نظم و ترتيب گفتارهاى خطابى فصل سوم : اخذ به وجوه و تقرير انواع آن فصل چهارم : منازعات و مقاومات خطابى و آن‌چه متعلق به آن است فصل اوّل : حال الفاظ به امورى كه توابع خطابه‌اند ، تحسينات و تزيينات مىگويند . اين امور بر سه صنف‌اند : الف - آن‌چه متعلق به لفظ است . ب - آن‌چه متعلق به ترتيب است . ج - آن‌چه كه « الاخذ بالوجوه » يا « نفاق » ناميده شده ، به معنى رواجى است كه در مورد متاع و كالا گفته مىشود . و آن نيز بر دو قسم است : يا متعلق به هيأت لفظ بوده و يا متعلق به هيأت گوينده است و از امور خارجى است . اكنون سخن خود را از آن‌چه متعلق به لفظ است آغاز مىكنيم : لفظ نه بايد ركيك بوده و نه در نهايت متانت باشد ، بلكه بايد معتدل بوده تا نيكو باشد . بايد دانست ميان نيكويى و متانت لفظ تفاوت وجود دارد ، چنان‌كه ميان حس و قوت در خلقت ، فرق است . گرچه متانت لفظ پسنديده است ، اما اگر از حد معمول خارج