فن دوم مواضع فصل اوّل : مواضع اثبات و ابطال فصل دوم : مواضع اولى و آثر فصل سوم : مواضع جنس فصل چهارم : مواضع خاصه فصل پنجم : مواضع حدّ فصل ششم : مواضع هو هو فصل اوّل : مواضع اثبات و ابطال شيوهء منطقيان بر اين است كه بحث مواضع را از بحث پيرامون مواضع اثبات و ابطال آغاز مىكنند ، زيرا نفع اين بحث عام بوده و در همهء مواضع مفيد است . اثبات و ابطال اعراض نيز داخل همين بحث است . ابطال عرض جز به عدم وجود در كل نخواهد بود ، زيرا عدم وجود در بعض مقتضى ابطال عرض نيست . در حد و خاصه بايد وجود در كل موضوع بوده و عدم وجود در كل لا موضوع ( عدم موضوع ) باشد . اثبات مساوات ( اگرچه دشوار باشد ) ابطال عرض خواهد بود . اثبات و ابطال يا از جوهر وضع است يا خارج از آن نفع بهرى از مواضع خارج ، خاص بوده و نفع برخى نيز عام و مشترك است . مشهورترين مواضع اثبات و ابطال ، بيست موضع‌اند كه اكنون به بحث پيرامون آن‌ها مىپردازيم :