خواجه نصير الدين الطوسي
73
روضة التسليم يا تصورات ( فارسى )
عقلانى بجانب فرشته ، و اگر تضادّ و ترتّب و وحدت بر ديو و پرى و فرشته قسمت كنند تضادّ با جانب ديو و ترتّب با جانب پرى و وحدت بجانب فرشتهء و اگر عقل منكوس و عقل مغلوب و عقل مستقيم بر ديو و پرى و فرشته قسمت كنند عقل منكوس بجانب ديو افتد و عقل مغلوب بجانب پرى و عقل مستقيم بجانب فرشته و السّلام تصوّر بيستم در ترقّى از جسمانيّات بروحانيّات و از روحانيّات بعقلانيّات مردم را در طريق طلب كمال خلقى و امرى باوّل وهلة كه از آلت جسمانى مستغنى نباشد قواى حيوانىست كه حسّ و حركت به آن تعلّق دارد ، و نفوس جزوى كه كمال اجساد بشرى به آن حاصل آيد پس عقل معيشتىء دنيوى كه على العموم همه كس را كائنا من كان باشد ، پس عقل شرعىء نبوى كه صلاح عامّ خلائق در دنيا به آن نگاه توان داشت ، پس عقل قيامتى كه غايت غايات و منتهاى نهايات و قواى حيوانى نفس جزوى را خادم و مركوب ، و نفوس جزوى عقل معيشتىء دنيوى را خادم و مركوب است ، و عقل معيشتىء دنيوى عقل شرعىء نبوى را خادم و مركوب ، و عقل نبوىء شرعى عقل آخرتى قيامتى را خادم و مركوب است و ابتداى ترقّىء اينها هر يك به ديگرى از آنجاست كه نفس حيوانى كلّى است متقوّم باجزاى بخار لطيف اخلاط و نفس جزوى كلّى است متقوّم باجزاى نفس حيوانى ، و عقل معيشتىء دنيوى كلّى است متقوّم باجزاى نفوس جزوى ، و عقل شرعىء نبوى و عقل قيامتى را متقوّم باجزا نتوان گفت زيرا كه ايشان دو اصل معتبراند ، بىاينها