خواجه نصير الدين الطوسي ( مترجم : محب الاسلام )
97
على ( ع ) ميزان حق ( ميزان حق يا شرح فصل امامت از تجريد الكلام ) ( فارسى )
وجود امام : وجود رهبر و امام براى مردم از جانب خدا لطفى است پس جهت رهنمائى مردم ، نصب امام بر خداوند متعال واجب است و مفاسد وجود امام قطعا منتفى ، و انحصار لطف در وجود امام نيز روشن است . نصب امام بر خدا از راه لطف واجب است خوارج ، واصم از معتزله گفتند وجود امام لازم نيست نه بر خدا واجب است امامى نصب كند و نه مردم كسى را انتخاب كنند و ديگران واجب دانستند . ابو على جبائى و پسرش گفتند ، واجب عقلى نيست بلكه در شرع بر مردم واجب شد كه امام انتخاب كنند و مذهب اشاعره و اهل حديث همين است . ابو حسين بصرى و معتزله بغداد و اماميه گفتند واجب عقلى است . الا آنكه اماميه گويند : بر خدا واجب است نصب كند ، و معتزلهء بغداد گفتند بر مردم واجب است . و دليل اماميه آنست كه وجود امام ( لطف ) است و لطف بر خدا واجب است . و گوئيم امام لطف است چون با وجود او مردم بطاعت نزديك ميشوند و از معصيت دور و اگر امام نباشد فتنه و فساد برميخيزد و همه مردم ميدانند بىوجود رئيس چه آشفتگى در معيشت مردم روى ميدهد و اگر رئيس ( امام ) باشد ، هم امر دين منظم است و هم امر دنيا . وجود امام مفسده ندارد مگر آنكه عادل و معصوم نباشد و قدرت و مال و لشكر را در ظلم و ستم و هواى نفسانى خود به كار برد و ما شرط عصمت را ازين جهت ميكنيم . همه مفاسد متصور معلوم ماست چون مكلفيم از همه آنها اجتناب كنيم و تكليف به غير معلوم محال است و چون تعقل امامت ميكنيم مفسده در آن نمىبينيم ، و خداوند درباره حضرت ابراهيم فرمود : « إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً » و اگر امامت مفسده داشت خداى تعالى ابراهيم را امام نميكرد . ( كشف المراد / 508 )