مستحقّ عدم / * الف / 172 / آن است ، مثل ممكن كه بالذّات اقتضاى وجود نمىكند . و واجب الوجود محال است كه معدوم شود از او چيزى از كمالات ، پس راه ندارد در آن شريّت به وجهى از وجوه ، پس او خير محض است . قال : : و الحكمة . « 1 » يعنى وجوب وجود اقتضا مىكند كه موصوف شود خداى تعالى به حكمت ، از جهت آن كه حكمت به معنى معرفت اشيا است . و گاهى اراده مىشود به حكمت صدور چيزى بر وجه اكمل ، و عرفانى نيست اكمل از عرفان و معرفت خداى تعالى ، پس او حكيم است به معنى اوّل . و نيز از جهت آن كه افعال خداى تعالى در غايت احكام و اتقان است و نهايت كمال پس او به معنى ثانى ايضا حكيم است . قال : : و التجبّر . « 2 » يعنى وجوب وجود مقتضى وصف اللّه - تعالى - است به جبّاريّت ، از جهت آن كه وجوب وجود مقتضى استناد كلّ شىء است به سوى او ، پس او جبر مىكند آنچه بالقوّة باشد به جانب فعل و تكميل آن مىنمايد ، مثل مادّه را مجبور مىكند به صورت ، پس او جبّار است از آن حيثيّت كه واجب الوجود است .

--> ( 1 ) . كشف المراد / 301 ( 2 ) . كشف المراد / 301