پس هميشه به اين نحو كه ممكنات مىباشند خداى - تعالى - عالم بوده و هست ، و متغيّر نمىشود او و اوصاف حقيقيهء او ، مثل قدرت كه متغيّر مىشود نسبت به مقدور معدوم در حين عدم آن ، يعنى تعلّق به آن قدرت نمىگيرد اگر چه معدوم و متغيّر نمىشود قدرت فى نفسها . و تغيير اضافات جايز است از جهت آن كه امور اعتباريّه غير محقّقه در خارجند اين است آنچه علّامه - رحمه اللّه - تحقيق كرده . و در بعضى از امالى ملاحظه شد كه از مصنّف - رحمه اللّه - نقل نموده‌اند كه گفته كه تغيير در اضافات مىشود ، يعنى تغيير در معلومات مىشود نه در علم ، و اين كلام حقّ است جهت آن كه از ازل خداى - تعالى - علم به آنچه مىشود دارد ، پس تغيير در علم نشده بلكه در معلوم شده ، مثل آن كه كسى تصوّر بيتى بكند بعد از آن بنا گذارد آن را ، پس علم آن به اين امور قبل از بنا و بعد از آن متغيّر نمىشود ؛ و علم خداى - تعالى - به اين امور به وجه كلّى است ، يعنى محتاج به زمان و مكان نيست ، و اين معنيست كه گفته‌اند جهت آنچه مشهور است كه علم خداى - تعالى - به جزئيّات به نحو كلّى است ، يعنى مثل علم به كلّيات مستمرّ و ثابت است و متغيّر نمىشود اصلا . و در حاشيهء ملّاى خفرى واقع شده « و انّه - تعالى - يعلم الجزئيّات على وجه كلّي ، أى يعلم جميع الجزئيّات بالكليّة بحيث لا يعزب عن علمه شىء منه . » و ايضا ايراد نموده : « انّ العلم [ ب - 217 ] عندنا نفس المعلوم و المتغيّر فيه ليس الّا التغيّر فى المعلومات ، و