محمد اشرف علوى عاملى

724

علاقة التجريد ( شرح فارسى تجريد الاعتقاد ) ( فارسى )

قال : : و عموميّة العلّة تستلزم عموميّة الصفة . « 1 » علّامه - رحمه اللّه - گفته كه اراده نموده مصنّف - رحمه اللّه - بيان اين را آن كه خداى - تعالى - قادر است بر هر مقدورى ، و اين مذهب اشاعره است و مخالفت اين نموده‌اند اكثر متكلّمين ، از جهت آن كه فلاسفه گفته‌اند كه خداى - تعالى - قادر نيست بر امور متعدّده ؛ زيرا كه از واحد من جميع الجهات امور متعدّده صادر نمىشود بلكه قادر است بر شىء واحد . و پيش گذشت بطلان قول ايشان . و مجوس رفته‌اند به اين كه خير از جانب خداى - تعالى - است و شرّ از شيطان است ، از جهت آن كه خداى - تعالى - خير محض است و فاعل شرّ شرير است . و ثنويّه گفته‌اند كه خير از نور است و شرّ از ظلمت است . و نظام گفته است كه خداى - تعالى - قدرت بر قبيح ندارد از جهت آن كه دلالت بر جهل به قبح آن مىكند يا دليل حاجت داشتن او به آن قبيح است بر تقدير وقوع قبيح از او . و رفته است بلخى به اين كه خداى - تعالى - قدرت بر مثل مقدور عبد ندارد ، از جهت آن كه مقدور عبد يا طاعت است يا امر غير طاعت مثل فعل عبث و عدم فرمان است . و در شروح ديگر سفه و عبث هر دو هست و اينها از سفاهت / * ب / 161 / است . و رفته‌اند جبائيان به اين كه خداى - تعالى - قدرت بر عين مقدور عبد ندارد و الّا لازم مىآيد اجتماع وجود و عدم بر تقرير اين كه

--> ( 1 ) . كشف المراد / 283