العلامة الحلي ( مترجم : على محمدى )

60

شرح كشف المراد ( فارسى )

مىكرد كه بر طراوت و صفاى آن صد چندان مىافزود . من و استاد در كنار اين مزارع سرسبز قدم مىزديم و سؤالاتى اعتقادى از محضر ايشان مىكردم . در اين لحظه ديدم استاد از خود بىخود شده و با تمام وجود جذب اين خوشه‌هاى گندم شده و فرمود : آيا جمال حق را نمىبينى ؟ و من غافل تازه به خود آمدم كه عجبا اين عارفان وارسته ! كيان‌اند كه در اين آشفته‌بازار دنيا ، به دور از غوغاى زروسيم و جاه و مقام در وادى عشق غرق‌اند و جذبات عشق حق آنها را مبهوت و سرمست ساخته است . سپس داستانى شگفت از جناب الهى قمشه‌اى نقل كردند كه آن جناب در مدرسه ميرزا جعفر ، كنار ايوانى نشسته بودند و طلاب از محضر ايشان بهره مىبردند . در اين ميان طلبه‌اى بىاحتياطى كرده و وارد باغچهء مدرسه شد و پا بر روى گل‌ها گذارده و مىرفت . ناگهان مرحوم قمشه‌اى فرياد زد : چرا پاى بر رخ يار مىگذارى ؟ بيرون شو ! ! آرى ، سالكان إلى اللّه گل و سبزه و چمن را رخ يار مىبينند كه جمال حق در آنها متجلّى شده است . عارف براى هيچ موجودى جز ذات اقدس حق استقلالى قائل نيست . از ديدگاه عارف توحيد حقيقى آن است كه تمام افعال را فانى در فعل حق و تمام صفات را فانى در صفات حق و تمام ذوات را فانى در ذات حق ببينى و جز ذات حق چيزى نبينى . 2 . روش علمى به اعتراف دانشمندان نامى جهان ، معلومات بشر در قبال مجهولاتش بسان قطره در برابر اقيانوس‌هاى بىكرانه است . انشتين مىگويد : « معلومات من مانند اين چند پله نردبان است » . در روايات آمده است : « تمام علم 27 حرف است كه تا زمان ظهور امام عصر - عجل اللّه فرجه الشريف - تنها دو حرف آن بر بشر روشن مىگردد و تمام علم در زمان حكومت آن حضرت خود را نشان خواهد داد » . ولى به همين مقدار كه بشر امروز توانسته پرده از اسرار عالم بردارد و هزار نكته باريك‌تر از مو به ارمغان بياورد همگى معترف‌اند به اين كه در هستى نظام و تشكيلات محير العقولى در كار است