كثرتى در او نيست و لذا به امور سلبيه برمىگردانيم . ولى ما مىگوييم : اگر صفات كماليه خدا زايد بر ذات بود اين تالى فاسد را داشت ؛ ولى صفات خدا عين ذات اوست و اين معنا را در باب توحيد صفاتى ان شاء اللّه ثابت خواهيم كرد و طبق آن اشكالى نيست . 2 . جماعت اشاعره مىگويند : صفات كماليهء خداوند يك سلسله امور ثبوتيه و وجوديه هستند كه در خارج موجودند و قديم هم هستند ، ولى زايد بر ذات خداوند هستند و اين عقيده از آنها مشهور است كه قائل به قدماى ثمانيه هستند . در آينده ثابت خواهيم كرد كه موجود قديم يك موجود بيشتر نمىتواند باشد . 3 . فلاسفه الهى و متأخرين از علماى كلام مىگويند : صفات ثبوتيه يك سلسله كمالات وجوديّه هستند كه در خارج براى ذات خداوند ثابت‌اند و برگشت به امور سلبيه هم ندارند و عين ذات هم هستند ، كما سيأتى . يكى از طرفداران اين نظريه مرحوم آية اللّه محمّد رضا مظفر رحمه اللّه است كه مىگويد : و لا ينقضى العجب من قول من يذهب إلى رجوع الصفات الثبوتيه إلى الصفات السلبيه لما عزّ عليه ان يفهم كيف ان صفاته عين ذاته فتخيل ان الصفات الثبوتيه ترجع إلى السلب ليطمئن إلى القول بوحده الذات و عدم تكثرها فوقع بما هو اسوأ اذ جعل الذات التى عين الوجود و محض الوجود و الفاقدة لكلّ نقص وجهة امكان ، جعلها عين العدم و محض السلب . « 1 » از جمله ديگر طرفداران اين نظريه مرحوم علامهء طباطبايى است كه در آينده سخن ايشان را تفصيلا خواهيم آورد . 4 . اراده خداوند چهارمين صفت از صفات كماليهء خداوند صفت اراده است و دربارهء آن در كتاب ، سه مبحث كوتاه عنوان شده است : 1 . تفسير اراده طبق مسلك‌هاى مختلف ؛

--> ( 1 ) . عقائد الاماميه ، ص 17 .