مىباشد . شرح : اين عبارت يكى ديگر از احكام عوض را بيان مىكند كه مايهء تفاوت آن با ثواب مىباشد ، و آن اين‌كه لازم نيست به شخص مستحق عوض فهمانده شود كه آنچه در اختيار او قرار مىگيرد عوض [ رنجى است كه به ناحق به او رسيده ] است ، بر خلاف ثواب ، زيرا ثواب بايد ، همراه با بزرگداشت شخص باشد و اين بزرگداشت تنها در صورتى مفيد خواهد بود كه شخص بدان واقف گردد . اما در مورد عوض [ كاملا ممكن است كه شخص بدون آگاهى از اين‌كه فلان منفعت ، عوض فلان آسيبى است كه به او رسيده ، از آن برخوردار گردد ، زيرا ] منفعت‌ها و خوشىهاى فراوانى وجود دارد كه شخص ناآگاه از عوض بودن آنها ، از آن بهره‌مند مىشود . بنابراين ، عوض‌هايى كه بايد به شخص مستحق در آخرت داده شود بايد به گونه‌اى باشد كه شخص از برخوردارى از آن‌ها آگاه شود و لازم نيست از عوض بودن آن‌ها مطلع باشد . از اين‌رو ، خداوند مىتواند در دنيا به برخى از مستحقان عوض كه غير مكلف هستند [ مانند حيوانات ] عوض آن‌ها را بدهد و حق برخى از آنان را از برخى ديگر بستاند و از اين رو ، اعاده كردن آن‌ها در جهان آخرت لزومى نخواهد داشت . قال : و لا يتعين منافعه . أقول : هذا حكم ثالث للعوض ، هو أنّه لا يتعين منافعه بمعنى أنّه لا يجب إيصاله في منفعة معينة دون أخرى بل يصلح توفيته بكل ما يحصل فيه شهوة المعوض [ و ] ، و هذا بخلاف الثواب لأنّه يجب أن يكون من جنس ما ألفه المكلف من ملاذّه كالأكل و الشرب و اللبس و المنكح لأنّه رغب به في تحمل المشاقّ ، بخلاف العوض فإنّا قد بينا أنّه يصحّ إيصاله إليه و إن لم يعلم أنّه عوض عما وصل إليه من الألم فصحّ إيصاله إليه بكل منفعة . متن : منفعت‌هاى عوض متعيّن نيست .