السيد ابن طاووس ( مترجم : محمودى )

108

محاسبه نفس يا روش پيشگيرى از وقوع جرم ( محاسبة النفس ) ( فارسى )

كرده و به كارهاى نيك رو مىآورد . گهر وقت بدين خيرگى از دست مده آخر اين در گرانمايه بهايى دارد ( حاسب نفسك لنفسك فانّ غيرها من الانفس لها حسيب غيرك ) براى خودت از نفس خودت حساب بكش زيرا كه براى نفوس ديگران محاسبى غير تو مىباشد . يكى از صفات شوم و عادات زشت ، ديدن معايب ديگران و فراموش كردن معايب خويش است اگر كسى عادت كند كه فقط از خودش حساب بكشد و به كارهاى نيك و بد خويش بينديشد و از خدا كه راز نهان و آشكار او را مىداند و اعمال او را در خلوت و جلوت مىبيند بترسد ، رفتار و گفتارش در جامعه نيكو و خودش خداگونه خواهد شد . اما اگر كارهاى خود را با اعمال ديگران مقايسه كند و معايب آنان را در مقابل محاسن خود قرار دهد به فساد و گناه خواهد افتاد زيرا انسان فقط در برابر خدا مسئول است نه مردم از اين رو لازم است آدمى اعمال خود را با اوامر و نواهى الهى بسنجد كه خالى از هر گونه عيب و نقص است نه اعمال مردمى كه چون خود او داراى آرزوها و هوسهاى گوناگونند . پروين اعتصامى زير عنوان « نكوهش بىجا » شعرى سروده كه در زير نقل مىكنيم . سير يك روز طعنه زد به پياز * كه تو مسكين چقدر بدبويى