مگر ممكن است ديدگاه‌ها و خواهشهاى نفسانى بندگان در تدبير امور دينى و دنيوى آنان كافى باشد ؟ و حال آنكه خداوند - جلّ جلاله - مىفرمايد : وَ لا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ « 1 » - و مردم پيوسته با يك ديگر اختلاف نظر دارند . از اين رو ، خداوند - جلّ جلاله - با اصلاح برخى از گزينشهاى عدّه‌اى از پيامبران و فرستادگانش عليهم السّلام به خوبى روشن فرموده كه هر كس مقامش از معصومين - صلوات اللَّه عليهم اجمعين - پايين‌تر باشد ، به اختيار و گزينش او ، حجّت خدا بر مردم به صورت آشكار و يقينى تمام نمىشود . چنان كه براى حضرت آدم عليه السّلام در خوردن از درخت بهشتى - بر اساس آنچه كه صريح آيات قرآن در بردارد - « 2 » و براى حضرت داود عليه السّلام - چنان كه قرآن پيرامون برخى از دادرسيهاى او بدان ناطق است - « 3 » و براى حضرت موسى عليه السّلام در گزينش هفتاد نفر از قوم خود براى وعدهء ديدار پروردگار پيش آمد . « 4 » بنا بر اين ، اگر گزينش و عملكرد پيامبران ، كه به منتهى و نهايت مكاشفات و عنايات الهى نايل گشته‌اند ، چنين باشد ، و براستى نيازمند باشند كه خداوند - جلّ جلاله - امورى را عليه و بلكه در بعضى از موارد بر له آنان اصلاح نمايد ، تدبير كسانى كه در كمال تدبير و اراده ، از آنان پايين‌ترند چگونه كافى خواهد بود ؟ و اگر امناء و اهل پرهيزگارى و كوشندگان در عبادت خدا ، و فرهيختگان و زاهدان تمام فرقه‌هاى مسلمين را در نظر بگيرى ، مىبينى كه در تفسير مقصود خداوند - جلّ جلاله - از بيشتر آيات كتاب خدا ، و در بيان سنن و آداب وارده در احاديث اختلاف نظر دارند ، و خود نيك مىدانى كه بسيارى از آنان در ترك راه صواب عناد نداشته‌اند ، بلكه برخى از اختلاف تأويلها و توجيهاتى كه واقع شده ،

--> ( 1 ) هود ( 11 ) : 118 . ( 2 ) اشاره به آيات 22 از سورهء اعراف ( 7 ) ، و آيهء 121 از سورهء طه ( 20 ) ، و آيهء 36 از سورهء بقره ( 2 ) ( 3 ) اشاره به آيهء 24 از سورهء ص ( 38 ) ( 4 ) اشاره به آيهء 155 از سورهء اعراف ( 7 )