السيد ابن طاووس ( مترجم : م - ر )
192
ادب حضور ( فلاح السائل ) ( فارسى )
و معناى « به قصد عبادت گفتن تكبير » آن است كه خداوند - جلّ جلاله - در قلب و عقلت ، به همان اندازهاى كه خدا از شناخت ذات و صفات كاملش به تو عنايت فرموده ، عظمت داشته باشد ، و مقصودت از اعتقاد به عظمت خداوند و از « اللَّه اكبر » گفتن ، تنها عبادت او باشد ، از آن جهت كه او زيبندهء عبادت است . و مقصودم از « صدق در گفتن تكبير » آن است كه كردارت با گفتارت موافق باشد ، به گونهاى كه هنگام گفتن آن باطنت با ظاهرت - در اينكه ادّعا مىكنى چيزى بزرگتر از خداوند جلّ جلاله - در قلب و عقل و نفس و نيّتم وجود ندارد ، و هيچ چيز نزدم از او عزيزتر نيست - با هم سازگار باشند ، و هيچ چيز در آن حال تو را به خود مشغول نسازد ، چنان كه خداوند - جلّ جلاله - با بيان صريح قرآن مبين در تهديد كسانى كه ديگرى را بر خدا مقدّم مىدارند ، مىفرمايد : : قُلْ : إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ وَ أَزْواجُكُمْ وَ عَشِيرَتُكُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسادَها وَ مَساكِنُ تَرْضَوْنَها ، أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فِي سَبِيلِهِ ، فَتَرَبَّصُوا ، حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ ، وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ . « 1 » - بگو : اگر پدران و پسران و برادران و همسران و بستگان و تبارتان و اموالى كه بدست آوردهايد ، و تجارتى كه بيم كساد و بىرواجى آن را داريد ، و مسكنهايى كه مىپسنديد ، در نزد شما از خدا و رسولش و جهاد در راه خدا محبوبتر است ، پس منتظر بمانيد تا خداوند امر خويش را بياورد ، و خداوند گروه گناهكار و فاسق را هدايت نمىنمايد . بنا بر اين ، هر گاه ديدى عقل و قلب و نفس تو ، غير را بر خداوند - جلّ جلاله - برگزيده و مقدّم مىدارد ، بدان كه به خاطر همين گناهت ، مشمول تهديد و خشم خداوند عالميان - جلّ جلاله - شده ، و هدايت او شامل حال تو نشده و از « فاسقين » به حساب مىآيى . در روايات نيز مشابه اين مطلب با توضيح بيشتر از آنچه كه در قرآن وجود دارد و مورد قبول عقل نيز هست ، آمده است . چنان كه روايت شده امام صادق عليه السّلام فرمود :
--> ( 1 ) سوره توبه ( 9 ) ، آيه 24 .