شمس الدين محمد بن محمود آملي

395

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

از طبقه صلبيه است و غذاى او از عنبيه . 7 - طبقه ملتحمه كه گرداگرد قربيه است و منبت او از غشائيست كه در زير پوست سر است و آن را سمحاق خوانند و غذاى او هم از آن غشاست و بعضى گفتند غذاى او از طبقه صلبيه است و عضلات چشم نه‌اند : يكى بر بالاى چشم كه آن را به بالا حركت دهد و يكى از طرف نشيب كه او را بشيب حركت دهد ، سيم درماق و آنگوشه چشم است باطرف بيني . چهارم از طرف لحاظ كه چشم را بسوى صدغ حركت دهد و دوى ديگر عضله معوجه‌اند كه چشم را با جوانب مختلف حركت دهند و سه ديگر در فم عصب مجوفند كه او را محكم دارند و منع كنند از آنكه فراخ گردد و روح باصره متفرق و متبدد شود . و اگر در غرابت خلقت چشم كما ينبغي خوضى رود بيان غرض ميسر نشود سبحان من دقت حكمته و عمت قدرته . فصل دوم در بيان مذاهب در كيفيت ابصار مذهب اكثر حكماى طبيعى و متاخران ارباب تعاليم آنست كه ابصار بواسطه و رود مبصر است ببصر و انطباع او درو و مذهب متقدمان ارباب تعاليم آنست كه بواسطهء خروج شعاعست از بصر و اتصال او بمبصر و آن شعاع ممتد شود بر خطوط مستقيمه كه اطراف آن مستجمع باشند عند مركز البصر . و ميان اين طايفه اختلاف بسيار است بعضى گفته‌اند خطوط مستقيمه اجسامىاند دقاق كه منتهى شود بمبصر . پس آنچه اطراف او بر سطح مبصر افتد بصير آن را ادراك كند و آنچه در ميان