ميل فلك البروج از معدل النهار در هر دو جانب بسر سرطان و جدى بيست و سه درجه و نيم باشد تقريبا و او را ميل كلى خوانند و هر كوكب كه عرض او كم تر از ميل كلى باشد مدار عرض او با معدل النهار به دو جا تقاطع كند و معدل النهار را به دو قسم مختلف كند و سر سرطان و سر جدى منتصف آن دو قسم بود . پس اگر عرض شمالى بود منتصف قسم بزرگ‌تر سر سرطان بود و اگر جنوبى بود منتصف آن سر جدى و اگر عرض كوكب به قدر ميل كلى بود مدار عرض او معدل النهار را قطع نكند و ليكن مماس او شود اگر عرض شمالى بود و مماس سر جدى شود اگر جنوبى بود مماس اول سرطان و اگر عرض بيشتر از ميل كلى بود و از تمام ميل كلى كمتر مدار عرض او مماس معدل النهار نشود بلكه در اول يك منقلب كه در خلاف جهت عرض بود نزديك‌تر شود و در اول منقلب ديگر دور تر و از مدارات يومى او هر چه دور تر از معدل حاصلشود خردتر باشد . و اگر عرض كوكب به قدر تمام ميل كلى باشد بوقتيكه بر سر آن منقلب رسد كه در جهة عرض بود بقطب معدل النهار رسد و آنجا او را مدار يومى نباشد و همچو قطب معدل پيوسته بر يكموضع رسد . و اگر عرض بيشتر از تمام ميل كلى بود حركت اولى و ثانيه در دو ربع از دو مدار چنان نمايد كه در يك جهت است در دو ربع ديگر چنان كه در دو جهة مختلف است . و چون افقى از آفاق فرض كنيم هر كوكب كه بعد ازو معدل النهار كم تر از عرض بلد باشد در مدار يومى به سمت الرأس نرسد بلكه در جهت قطب خفى گردد . پس اگر بعد او مساوى عرض بلد باشد و در جهت قطب ظاهر بود مدار يومى به سمت الرأس بگذرد و اگر بعد او زياده از عرض بلد باشد از سمت الرأس در جهت قطب ظاهر گردد .