آن تلف نشود و اگر درخت او ضعيف باشد يك كدو بنشانند قوى شود و اذيت سرما از او دفع گردد و اگر گل درخت كدو را به خون بياميزند و در زير درخت ترنج نهند او بزرگ شود و اگر ترنج را به گچ طلا كنند همه سال تازه بماند و نيفتد و بزرگ شود . و اگر او را بدرخت فرصاد كه آن توت است يا بدرخت انار پيوند كنند ترنج او بغايت سرخ باشد . و اگر نرگس در زير درخت نارنج بكارند حموضت او بحلاوت مبدل شود . و چون شمهء از احوال اشجار ياد كرده شد بكيفيت زرع حبوب نيز اشارتى كرده شود . بدانكه اصل اسباب در فلاحت معرفت زمين و وقت زرع است و در معرفت زمين وجوه بسيار گفته‌اند از آن جمله آنكه اگر خواهند بدانند زمين نيك است يا بد چاهى به مقدار دو گز فرو برند و قدرى گل از آن در آب اندازند زيرا كه باد شمال بواسطه برودت روى زمين را سخت كند و نگذارد كه تخم در زمين برويد و پرورش يابد و در نيمه اول ماه پيش بعضى بهتر باشد و اگر زمين دخل كم دهد سرگين مرغان با تخم آميخته كنند و بيفشانند سبب قوت و زيادتى دخل شود خاصه سرگين كبوتر اما اگر تخم خشك باشد و زمين نمناك نباشد سرگين كبوتر نشايد انداختن چه از غايت حرارت تخم را سوزاند ليكن اگر نمناك بود نيك باشد و اگر خواهند « 1 » كه علفها كه در ميان غله بر آيد پاك كنند گفته‌اند اگر بوقت طلوع سنبله يا جدى يا دلو ببرند ديگر بر نيايد و اما بايد كه ماه در محاق باشد و اگر خواهند كه خربوزه شيرين باشد تخم او را پيش از آنكه بكارند در ميان شير و عسل نهند چندانكه اثر هر دو در تخم ظاهر شود و بعد از آن بكارند خربزه آن بغايت شيرين بود و اگر تخم را در ميان شاخ اشتر غاز يا جاج كه آن خاريست كه ترنجبين

--> ( 1 ) از اوائل علم فلاحت تا اينجا از نسخه چاپى افتاده بود و از نسخه‌هاى خطى تكميل گرديد