بيست و پنج و مقاله نهم سى و هشت و مقاله دهم صد و نه و در نسخه حجاب صد و پنج و مقاله يازدهم چهل و يك و مقاله دوازدهم پانزده و مقاله سيزدهم بيست و يك و مقاله چهاردهم ده شكل است و مقاله پانزدهم شش شكل . بسم الله الرحمن الرحيم فن دوم از مقاله سيم از كتاب نفايس الفنون فى عرايس العيون اسطر نوما كه آن علم است بهيأت آسمان و زمين و عدد افلاك و مقادير حركات و كميت ابعاد و اجرام و كيفيت اوضاع بسايط اجسام كه اجزاى اين عالمند على الاطلاق ببراهين هندسى و اين علم بحقيقت علم نجوم است و ارسطاطاليس او را علم تعليمى نام نهاد و بطليموس آن را مستحسن شمرد و اكنون اين علم بمجسطى مشهور است و معنى مجسطى بلغت يونانى ترتيب است و سبب اختصاص بدين نام آن بود كه اين علم پيش از بطليموس بدين ترتيب مدون نبود چون بطليموس او را بدين ترتيب تدوين كرد بمجسطى مشهور شد و مجسطى را سه نسخه مشهور است يكى از نقل حجاج دويم از نقل اسحق و اصلاح ثابت سيم نسخه ثابت و رسم فصول در نسخه حجاج بانواع كنند و در نسخه ثابت بابواب و نسخ مختلف شود در اعداد فصول و اعداد و اشكال در بعض مقالات و هر يك ازين نسخهاى سه گانه بر سيزده مقاله مرتبست و تقرير ابواب و اشكال مقالات بطريق اجمال بر اين گونه است . مقاله اولى ده باب و شانزده شكل