شمس الدين محمد بن محمود آملي

24

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

ا ب ج ب ج د قسمت كنيم و بر ه ط سطح ز ه ط ك بسازيم كه آن مساوى مثلث ا ب ج باشد و زاويه ه از او مساوى زاويه ل و ر ك مساوى ه ط است سطح ح ز ك م بسازيم مساوى مثلث ب ج د زاويه ح ز ك از او مساوى زاويه ل كه آن زاويه ه است پس آن با زاويه ه ز ك معادل دو قايمه باشد و متصل شود ه ح بخطى مستقيم و همچنين ط م پس ه م متوازى الاضلاع بر ه ط و مساوى سطح ا ب ج دو زاويه ه از او مساوى زاويه ل و هو المراد و اينشكل در نسخه حجاج نيست . مو - ميخواهيم بر خطى مربعى بسازيم مثلا بر خط ج ب اخراج كنيم از نقطه ب عمود ب د و آن را مساوى ح ب گردانيم و از ج خط ح ه را موازى ب د گردانيم و از ه خط ه د را موازى ح ب تا ملنقى شوند بر د جهت خروج ايشان از خطيكه توهم كنند و اصل ميان ه ب بر كمتر از دو قائمه پس سطح ج د متوازى الاضلاع متساوى آن باشد جهت تساوى دو ضلع ب ج ب د كه مساويانند مقابل خود را و قايم الزوايا است از براى آنكه زاويه ب قائمه است و زاويه ج يعنى تمام آن از دو قائمه باشد و آنچه باقيماند مساوى آن هر دو پس سطح ح د مربع معمول باشد و هو المراد مز - هر مثلثى قايم الزاويه كه فرض كنيم مربع وتر و زاويه قايمه او مساوى دو مربع هر دو ضلع او باشد چنان كه در مثلث ر ب ج مربع ب ج كه وتر زاويه قايمه است مساوى هر دو مربع ب ر ر ج است و آن مربعات ب د ه ج و ب ح ز ا و ر ط ك ج‌اند پس متصل گردانيم ز ا ح را تا يك خط شود از براى آنكه هر دو زاويه ب ز ا ب ز ج دو قايمه‌اند و همچنين ب ر ط و اخراج كنيم از ر خط ز ق ل كه موازى ب د باشد پس