[ جلد سوم ] [ قسم دوم كتاب نفائس الفنون ] بسم اللّه الرّحمن الرّحيم الحمد لله الذى جعل الليل و النهار آيتين ليعلموا عدد السنين و الحساب و صلى الله على محمد و آله الاطهار الانجاب مقاله سيم از قسم دوم از كتاب نفايس الفنون فى عرايس العيون در اصول رياضى مشتمل بر چهار فن فن اوّل در علم استقسات كه آن عبارتست از معرفت هندسه و مهندس اول ارشميدس بود و بعد از اوابلونيوس و بعد از او پسر اومايوس و بعد از او اقليدس و بعد از او افلاطون و على هذا كه مجموع آنچه قدما بودند و معتبر در اين قسم شصت و سه‌اند و باقليدس جهة آن منسوب شد كه تدوين و تكميل اين فن او كرده و كتاب اقليدس در اصل سيزده مقاله بود و بعد از آن دو مقاله ديگر بدان الحاق كردند منسوب به ابسقلاوس و مجموع اشكال آن بحسب نسخه حجاج چهار صد و شصت و شش شكل است و بحسب نسخه ثابت چهار صد و هفتاد و شش و در بعض مواضع ميان اين دو نسخه در ترتيب اشكال نيز خلافست و در هر جا ميان اين دو نسخه اختلاف باشد رقم آن اشكال بحسب نسخه حجاج بسواد كنند و در مقالات ثابت بحمره تا خواننده را اطلاع بر هر دو نسخه و اعداد اشكال و ترتيب آن حاصل شود و چون درين كتاب شرح و بسط مجموع مقالات متعذر