شمس الدين محمد بن محمود آملي

148

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

فيقرا بود و مداومت حمام هر روزه و غذا زير باج به روغن گل . و اگر ضعفى در بصر بود علاج آن تلطيف غذاست و تقويت دماغ ببويهاى خوش موافق و شراب كهنه كند و از روزه و جماع باز ايستد . و اگر از چشم آب رود علاج آن تلطيف غذاست و اكتحال به هليله كابلى و سقمونيا و توتيا جمله را با هم سحق كرده . و درد گوش اگر از خون يا ورم باشد علامت آن سرخى رنگ و ضربان بود در گوش و علاج فصد قيفال و اسهال طبيعت به آب فواكه و هليله زرد و خيار شنبر و شكر و تقطير روغن بادام مطبوخ بگلاب و خل و غذاء مزوره غوره و انار ترش و ماش و عدس . و اگر از سده يا ماده ريحى بود علامت آن آواز و طنين گوش بود و علاج تنقيه بحب شيبار وقى و غرغره با يارج فيقرا و تقطير روغن شيره باورق مرزنجوش و نركس و بابونه و شبت جوشيده و غذا اسفيد باجات بتوابل . درد بينى اگر با علامات غلبه خون بود علاج آن فصد قيفال است و بعد از آن اسهال طبيعت بطبيخ فواكه و هليله زرد و غاريقون و خيار شنبر و شكر و غذا مزوره ماش مقشر و عدس . و اگر علامات غلبه خون نباشد علاج آن اسهال طبيعت است بحب ايارج و غرغره بسر كه و خردل و استنشاق رايحهء مسك منقوع در شراب خوشبوى و غذا زيرباج . و اگر رعاف باشد علاج آن فصد قيفال است و شراب غورهء و ريباس بگلاب مبرد به برف طلا كند و گلاب مبرد ببرف بر سر ريزد و به آب لسان الحمل و كافور سعوط كند و غذا مزوره عدس . و درد دندان و لثه اگر از ماده دموى و صفراوى باشد علاج آن فصد قيفال است . و اگر كافى نشود فصد هر دو رگ كه زير زبانست ببايد كرد و اسهال طبيعت بطبيخ هليله زرد و خيار شنبر و غرغره بسر كه و گلاب و مضمضه بدآن و آب