شمس الدين محمد بن محمود آملي
143
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
و اگر نيز آب را طنج كند از غايله او ايمن شود و اگر اينها دست ندهد چيزى از ربوب حامضه با آن مزج كند و بياشامد و ضرر آب گرمرا پياز و سير دفع كند و ضرر آب شور را سركه و سكنجبين و ضرر آب تلخرا دسومات و حلاوات و ضرر آبهاء ايستاده و آجام را فواكه قابضه همچو انار ترش و به و سيب و ربوب حامضه وزن چون آبستن شود بايد كه از فصد و حجامت و چيزى كه موجب اسهال ياقى بود اجتناب نمايد مگر بحسب ضرورت و فزع شديد و اصوات هايله و شم روايح و اطعمه تفه او را مضر بود و بسيار باشد كه هر يكى از مذكورات سبب اسقاط جنين گردد و بايد كه او براى تنقيه معده كلنگبين و سكنجبين بسيار دارد و چون بار بنهد قابله سره بچه را مقدار 4 انگشت بگذارد و زياده ببرد و ركوئى بروغن زيت بيالايد و بر آنجا بندد و بعد از آن بدن او را تمليح كند تا پوست و بشره قوى شود و بايد آب سخت شور نباشد و چيزى از شادنج و قمط و سماق و حلبه وسعتر در آن جا انداخته باشد و بعد از آن او را به آب فاتر غير مملح به شويد تا بدن او از جلاء نمك و لذع آن بياسايد و بايد كه منخرين او را دم بدم پاك كند و در چشم او چيزى از زيت تقطير كند و چون قمط او كند هر عضويرا به شكلى كه احسن آن عضو بود مشكل گرداند . و بعد از آن او را در خانه كه هوا معتدل بود و شعاع آفتاب در آن جا نيفتد بلكه مايل بظلمت بود بخواباند و بعد از هر خوابى كه تمام كرده باشد او را بشويد اگر مادرش شير بدهد بهتر باشد اما در ايام نفاس بايد كه غير او شير دهد و پيش از شير دادن بايد كه قدرى از عسل ببلعاند و در شبانه روزى به 2 نوبت يا 3 نوبت شير دادن اقتصار كند بهتر باشد . و در اول روز چون شير دهد بايد كه 2 نوبت يا 3 نوبت پستانرا بدوشد و بعد از آن در دهن رضيع نهد و اگر بدايه احتياج افتد بايد كه كسى را اختيار كند كه سن او ميان 25 تا 35 سال باشد و بايد رنگروى او سپيد باشد مايل بحمرت و