ابو نصر فراهى

مقدمه 9

نصاب الصبيان ( فارسى )

نصاب الصبيان يعنى ابو نصر فراهى است . بحور عروضى كه در كتاب نصاب الصبيان به كار رفته مشتمل بر نه بحر بدين قرار است : بحر متقارب هفت‌بند ، بحر مجتث هفت‌بند ، بحر رمل پنج‌بند ، بحر خفيف شش‌بند ، بحر هزج اخرب رباعى پنج‌بند ، بحر رجز يك‌بند . بنابراين همهء نصاب را چهل‌بند و همه لغات آن را هزار و سيصد و شصت و پنج لغت تعيين كرده‌اند . بنا باستقصاى اخير منظومه نصاب : هفت‌بند تقارب مشتمل بر بيست و هفت بيت ، و شش بند مجتث مشتمل بر پنجاه و پنج بيت ، و چهاربند رمل مشتمل بر بيست و نه بيت ، و هفت‌بند خفيف مشتمل بر سى بيت ، و چهاربند اخرب مشتمل بر بيست و يك‌بيت ، و دوبند هزج مثمّن مشتمل بر پنج بيت ، و يك‌بند هزج مسّدس مشتمل بر دو بيت ، و يك‌بند رجز مشتمل بر نه بيت ، و پنج‌بند مضارع مشتمل بر بيست و دو بيت مىباشد و همه آن دويست بيت است . كتاب نصاب چون منظومه‌اى روان و دلكش بوده است مانند هر اثر خوب مورد تقليد ديگران واقع شده است ، و تاكنون بالغ بر سى منظومه در تقليد از آن در لغت عربى و فارسى ، و زبانهاى بيگانه به فارسى و نيز لهجات ديگر به فارسى درى سروده‌اند . « 1 » نصاب حاضر اين كتاب براساس نصاب طبع برلين است كه مصحح بنا به خواهش آقاى ابو القاسم اشرفى مدير انتشارات اشرفى آن طبع را كه

--> ( 1 ) - لغت‌نامه دهخدا ( شماره مسلسل 40 ) - مقاله دانشمند معاصر آقاى علينقى منزوى دربارهء فرهنگهاى عربى به فارسى ص 292 - 298