تمهيد سوم [ مفهوم عدالت ] دانسته شد كه تمام موجودات سماويّه و ارضيّه به جهت سببيت و خليفه بودن از جانب خداوند و اظهار نمودن صفت ربوبيت و عدل و حكمت او خلق شده‌اند و به همگى به حسب خلقت ، فطرت ، مرتبه وساطت و خلافت را عطا فرموده‌اند و تمام خلق آسمانها و خلق زمين ، از جمادات ، نباتات و حيوانات ، از سواى بنى آدم ، همگى بر تكليف و مرتبه خلافت و مقتضاى فطرت خود ايستاده و باقى و بر قرار و خداوند ، ربوبيت ، ، عدل و حكمت خود را به سببيت و آلتيّت و خلافت آنها ، در تمام عوالم آنها اظهار مىفرمايد و هيچ كدام مخالفت ننموده و سر از اطاعت و طريقه سلوك در خلافت بر نداشته‌اند . و اما بنى آدم ، پس بعضى از آنها نيز بر اين مسلك و بر اين صراط مستقيم اطاعت و بندگى ، باقى و برقرار مانده‌اند و آنها طايفه سعدا ، مقربين و اصحاب يمين فى جنات النعيم مىباشند و بعضى ديگر از مقتضاى خلقت و فطرت خود به دور رفته‌اند و سر از طاعت و طريقه خلافت ، پيچيده و اعراض نموده و از مرتبه اوج سببيّت و خلافت ، خود را به چاه هواى هلاكت انداخته و در حضيض طبيعت و اسفل السافلين باقى مانده‌اند و اينها اشقيا وَ أَصْحابُ الشِّمالِ ما أَصْحابُ الشِّمالِ فِي سَمُومٍ وَ حَمِيمٍ وَ ظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ « 1 » مىباشند چنان كه خداوند در حق جميع آنها فرموده كه :

--> ( 1 ) . واقعه : 41 - 43