تمهيد اول [ تفسير و تبيين معنى عدالت ] بدانكه عدل و عدالت به معنى راستى ، درستى ، اجتناب نمودن از قبيح و كجى و دورى از افراط و تفريط و نادرستى است و به عبارت ديگر ، مثل و مساوى بودن و همسان داشتن هر چيزى است . يعنى در هيچ طرف آن افراط و تفريط و زياده و نقصان نباشد و از اين سبب است كه هريك از دو طرف حمل و بار حيوان را عدل گويند . بكسر عين ، يعنى دو چيزى كه مساوى و همسان و هم وزن يكديگر مىباشند . و كسر عين آن به جهت فرق در ما بين اين و چيزهاى ديگر است كه تساوى آنها در غير جنس مىباشد . مثل أَوْ عَدْلُ ذلِكَ صِياماً « 1 » و الَّا هيچ فرقى در فتح و كسر نمىباشد و هر دو به معنى تساوى است . يعنى دو چيزى كه مساوى و همسان و هم وزن باشند و به اين جهت است كه عدل و عدالت به لفظ وسط و صراط مستقيم و انصاف نيز بيان نموده مىشود و خداوند فرموده است : وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً « 2 » و خطاب به ائمه اطهار صلوات اللّه عليهم نموده و فرموده است كه گردانيديم ما ، شما را ، جماعت و طايفه وسطى ، يعنى صاحبان عدل و عدالت ، و حديث مشهور نبوى كه فرموده‌اند ؛ « خير الامور اوسطها » « 3 » نيز همين معنى دارد . يعنى بهترين همه امور ، اوسط آنها ، يعنى عادل و عدل‌دار آنها مىباشند . چونكه وسط از افراط و تفريط دور است و عين معنى تساوى و صراط مستقيم است و

--> ( 1 ) . مائده : 95 ( 2 ) . بقره : 143 ( 3 ) . عوالى اللثالى ، ج 1 : 296 - 199