جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
229
ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )
تمهيد اول [ جايگاه صنعت ] بدانكه بندگان و مخلوقات ، كه در روى زمين از صنع و آفريده خداوند خلق شدهاند ؛ از براى خلقت و صنع آنها ، اسباب و صنايع بسيار ديگر ، خداوند اظهار فرموده است . مثل صنعت آسمان و زمين و آنچه در آنهاست و از براى زندگانى و معيشت آنها در روى زمين ، تا وقت محدود و اجل معلوم و محدود نيز ، مجددا و آنا فآنا صنايع بسيارى را مىبايد كه به صفت صانعيّت خود ، خلق و اظهار فرمايد تا آنكه امر معيشت و زندگانى آنها در روز زمين ممكن باشد . مثل صنعت نجّارى ، حلّاجى ، حدادى ، خبّازى ، خياطى ، كفش دوزى ، بنائى و امثال آنها و لهذا جمعى از بندگان را به جهت مناسبت فيما بين و سهل بودن انتفاع بردن از يكديگر ، سبب و آلت و خليفه خود در روى زمين قرار داده است و صنعتها را به ايشان ، تعليم فرموده و قدرت ، اراده ، سمع ، بصر ، حيات و تكلم را به ايشان داده تا به واسطه آنها ، صنعتها ، روزبهروز از كتم عدم به وجود آرند و خليفه خداوند در صفت صانعيّت بوده باشند و امور معيشت بندگان ، به آن بگذرد و از اينجاست كه خداوند فرموده است كه وَ لَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ « 1 » . يعنى به تحقيق كه تمكين ، قدرت ، علم و اراده را عطا فرموديم به شما اى بندگان ، در روى زمين و به اين واسطه قرار داديم از براى شما در زمين ، معيشتها و سببهاى زندگانى كردن شما را ، چه بسيار كم تذكر و كم شكر مىباشيد و قدر اين نوع از
--> ( 1 ) . اعراف : 10