نعمت و تعليم صنايع را نمىدانيد و به موجب آن شكر نمىكنيد و صنعتهاى خود را به نحوى و براى امر و مصلحتى كه خداوند خواسته است ؛ به كار نمىبريد . و در قضيه حضرت داود فرموده است كه وَ عَلَّمْناهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِنْ بَأْسِكُمْ فَهَلْ أَنْتُمْ شاكِرُونَ « 1 » . يعنى و تعليم نموديم ما به حضرت داود ، صنعت ذرّه‌سازى را براى شماها اى بندگان ، تا اينكه سبب زندگانى و معيشت شما باشد و نگاه بدارد شما را از جرح در حال حرب . پس آيا شما ، شكر نمايندهء اين نعمت مىباشيد و قدر آن را مىدانيد و مىشناسيد و فرموده است كه وَ جَعَلْنا فِيها جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ وَ فَجَّرْنا فِيها مِنَ الْعُيُونِ لِيَأْكُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَ ما عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ أَ فَلا يَشْكُرُونَ « 2 » . يعنى و قرار داديم ما در زمين ، باغهايى از درخت خرما و درخت انگور و منفجر و روان ساختيم در زمين ، از چشمه‌هاى آب ، تا اينكه بخورند بندگان ، از ثمره‌هاى آن و قرار داديم صنعتهايى چند را ، كه مىكند و مشغول مىشود به عمل آنها ، دستها و جوارح بندگان ، آيا شكر اين نعمتها ، و صنعتها كه به ايشان تعليم نموديم و به وساطهء ايشان ، اظهار آنها را فرموديم ، نمىكنند و آنها را در جاى خود و به فرموده خداوند به كار نمىبرند . و فرموده است كه وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا وَ وَحْيِنا « 3 » . يعنى و مشغول بشو ، اى نوح به صنعت نجارى و كشتىسازى در حضور ما ، به الهام ما و وحى ما و در حديث نبوى است كه « انّ اطيب ما يأكل الرّجل من كسب يده » « 4 » . يعنى به درستى كه حلال‌تر و پاكيزه‌تر ، آنچه را كه مىخورد و صرف مىنمايد اين كس ، آن است كه از عمل و تكسب نمودن دست او باشد . و چونكه حرفت ، صنعت و تكسب نمودن به جوارح ، مدخليت عظيمى در امور معيشت و زندگانى بندگان دارد و خلافت اهم و اعظم از خداوند مىباشد و بدون آن زندگانى و معيشت بندگان ، در دنيا نمىگذرد و نمىشود و اجر عظيمى و ثواب جسيمى

--> ( 1 ) . انبياء : 80 ( 2 ) . يس : 34 و 35 ( 3 ) . هود : 37 ( 4 ) . كنز العمال 4 : 8 ، حديث 9224 و 9225 و جامع صغير : 134 / 2205