تمهيد اول [ جايگاه علم و عالمان ] بدانكه علما به حسب رتبه ، در مرتبه اول از خلافت از جانب خداوند مىباشند و خلافت ايشان اعظم و اقدم از جميع انواع خلافت مىباشد . چونكه ساير خلافتهاى ديگر ، همگى از باب عمل مىباشد و مرتبه عمل بعد از علم و مرتبه علم قبل از عمل مىباشد و ليكن به حسب وجود خارجى و فايده دادن منافع و ثمرات علم ايشان در مرتبه سوم از خلافت كه بعد از وزارت و سلطنت است مىباشد ؛ چونكه نشر و رواج علم به سيف و سلطنت متحقق مىگردد و مثال آن به مثال تخم و درخت است كه تخم به حسب رتبه و حقيقت ذاتيه ، مقدم بر درخت است و بدون آن فرض تحقق درخت محال مىباشد و ليكن به حسب وجود خارجى و نشر ، وسعت ، كثرت و منافع آن ، متأخر از درخت مىباشد و بدون درخت فرض نشر ، كثرت و منافع آن محال مىباشد . و از اينجاست كه طلب علم اوجب از جميع واجبات و مقدم بر ساير عبادات و قربات گرديده و بر كافّه بندگان واجب گردانيده شده است ؛ به فرموده فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ « 1 » و در احاديث متواتره وارد شده است كه « طلب العلم فريضة على كلّ مسلم الا ان اللّه يحب بغاة العلم » « 2 » . يعنى طلب كردن علم ، واجب است بر هر مسلمانى ، آگاه باشيد به درستى كه خداوند دوست مىدارد طالبين علم را و در حديث ديگر است كه « عليكم بالتفقّه فى دين اللّه و لا تكونوا اعرابا فانّه من لم يتفقه فى دين اللّه لم ينظر اللّه اليه يوم القيمة و لم يزك له

--> ( 1 ) . نحل : 46 ( 2 ) . كافى 1 : 31 / 5