جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
144
ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )
عملا » « 1 » . يعنى بر شما باد به فقيه شدن و عالم گرديدن در امر دين خداوند . و مباشيد مثل باديهنشينان و صحراگردان ، به درستى كه كسى كه عالم و فقيه نگرديد در امر دين خداوند ، نظر نمىفرمايد خداوند به سوى او در روز قيامت و نيك و پاك نمىگرداند از براى او هيچ عملى ، چونكه قرب به خداوند كه تعبير از آن به « نظر نمودن به سوى او » شده است ، حاصل نمىشود مگر به كردن اعمال ، و اعمال بر وجه نيك و پاكيزگى حاصل نمىشود مگر به علم . پس درجه و مرتبه خلافت صاحب علم از جميع انواع خلافت و ارباب اعمال ، سلاطين ، عبّاد ، زهّاد ، مجاهدين و هركس كه باشد بالاتر و بلندتر مىباشد . چنان كه خداوند فرموده است كه يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ . يعنى خداوند بلند فرموده است و مىفرمايد آنچنان اشخاصى را كه ايمان آوردند از شما و آنچنان اشخاصى كه داده شدهاند علم را به درجات بسيار و روايت شده است از ابن عباس كه مرتبه و درجه علماء بر مؤمنين زياد مىباشد به هفتصد درجه كه ما بين هر درجه پانصد سال راه و مسافت مىباشد « 2 » و جناب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده است كه « لا خير فى العيش الا لرجلين عالم مطاع او مستمع واع » « 3 » . يعنى نيست خير در زندگى اين دنيا مگر براى دو نفر ، يكى عالمى كه مطاع باشد و مردمان به علم او منتفع گردند و ديگرى گوش دهنده به عالم كه از او كسب نمايد . و جناب امام جعفر صادق عليه السّلام فرمودند كه « الناس على ثلثة اصناف عالم و متعلم و غثاء فنحن العلماء و شيعتنا المتعلمون و ساير الناس غثاء » « 4 » . يعنى مردمان بر سه نوع مىباشند . يكى عالم و ديگرى متعلم و ديگرى هيچوپوچ و به منزله كف روى آب مىباشد . پس ما علمائيم و شيعهء ما متعلماند و ساير مردمان هيچوپوچ و كف روى آب مىباشند و در حديث ديگر فرمودند كه « اغدّ عالما و متعلما او احبّ اهل العلم و لا تكن رابعا
--> ( 1 ) . كافى 1 : 31 / 6 ( 2 ) . اتحاف السادة المتقين 1 : 68 ( 3 ) . كافى 1 : 33 / 7 ( 4 ) . كافى 1 : 34 / 4