عبد الهادي بن محمد بن محمود بن ابراهيم مراغى
36
منافع حيوان ( فارسى )
« كفتار را گويند سالى نر باشد و سالى ماده ، و موافق خرگوش است و مخالف تمامت حيوانات ، و از عجايب خاصيّت او آن است كه سگ بر بالايى ايستاده باشد در مهتاب ، و سايهء سگ بر زمين ، كفتار در زير سايهء سگ رود چنان كه سايه بر سايه مستغرق باشد ، سگ خويش را از بالا دراندازد ، و كفتار بخوردش ؛ و از منافع او . . . چشم راست او را هفت روز در سركه گذارند بعد از آن در نگين انگشترى نهند و مرد با خود دارد . » - ص 75 - « حريش 3 جانورى است قوّت ناك و نيك بدود ، و در ميان سر سرو دارد راست قايم ، و بر همه جانوران بزند و بكوشد ، و هيچ جانورى با او بس نيايد و نتواند گرفت كه هيچ حيوان به دو نرسد ، و نخچيرگيران از بهر گرفتن آن حيلت سازند ، و كنيزكى جوان و پاكيزه دختر خانه سپيدتن ببرند و به نزديكى سوراخ او بنشانند . حريش چون او را ديد ، بيايد و بر كنارش جهد و كنيزك پستان به دو دهد تا بمكد . . . » - ص 129 - « زعم اصحاب الحيوان انّ الضّبع تخالف جميع الحيوانات و توافق الارانب لأنّها تصير مرّة ذكرا و مرة انثى تتبدّل فى كلّ سنة ، و اذا رأى كلبا على حائط عمد الى ظلّ الكلب و داسه فيقع الكلب اليه فيفترسه و من منافعه انّ عينه اليمنى اذا نقعت فى الخلّ سبعة ايّام و جعل من ذلك تحت فصّ خاتم كان حرزا جسيما » . - ورق 18 ب - « القول على الكرگدن العرب تسمّيه الحريش 3 ، و ارس طاطاليس يزعم انّها دابّة صغيرة كالجدى لها فى وسط رأسها قرن مدملج الوسط حادّ الرّأس ، و له من القوّة و العدو ما لا يقوى عليه السبع و لا ينطح شيئا من الحيوان الّا قتله و يختار صيده بان تقام جارية صبيّة على طريقه فحين يراها يثب اليها يريد منها الرضاع فتمكّنه من ثديها فترضعه حتّى