بوده است ، ولى از اين عبارت ديباچه در ص 2 ( كه ابتداى آن عبارت به واسطهء سقوط صفحهء ماقبل به دست نيست ) : « به وسع و طاقت اين ضعيف ترجمه كرده آمد ، و از مواضع چند حكايات و خوّاص حيوانات كه مناسب اين كتاب بود منضمّ كرده شد ، » صريحا چنان برمىآيد كه كتاب حاضر ترجمه‌اى بوده از كتابى ديگر ( لابد عربى ) با بعضى تصرّفات و الحاقات ديگر ، نه تأليف مستقل مجزّايى ؛ و بنابراين مستبعد نيست كه منافع حيوان به احتمال بسيار قوى نام آن كتاب اصلى مترجم عنه بوده كه مؤلّف تبعا بر اين ترجمه نيز اطلاق نموده نه نام مستقلّ خود تأليف حاضر . و بدبختانه به واسطهء افتادگى يكى دو ورق از ديباچه ، نه نام مؤلّف اصلى منافع الحيوان عربى كه كتاب حاضر ترجمه و تهذيبى از آن است معلوم است و نه نام خود مترجم و مؤلّف كتاب مانحن فيه ( اگر اصلا نام آن دو در ديباچهء كتاب مذكور بوده ) . حال بايد ديد آيا به استعانت بعضى قرائن و امارات خارجى مىتوان ولو بوجه ظنّ و تخمين تعيين نام مؤلّف اصلى منافع الحيوان عربى را كه اصل و مبناى اين كتاب است نمود ، لهذا گوييم : از رجوع به فهارس كتب و معاجم رجال معلوم مىشود كه منافع الحيوان نام كتب متعدّدهء مؤلّفين مختلفه بوده است : از جمله در طبقات الاطبّاء ابن ابى اصيبعه ، ج 1 ، ص 121 در شرح احوال عيسى بن حكم الدّمشقى ، متوفّى بعد از سنهء 225 ، كتابى به همين اسم منافع الحيوان در جزء مؤلّفات او شمرده است ، و حاجى خليفه نيز در كشف الظّنون در تحت همين عنوان كتابى به همين اسم ولى بدون ذكر نام مؤلّف ، و بدون هيچ شرح و توضيح ديگرى ذكر كرده است ؛ و در هريك از كتابخانهء ملّى پاريس و موزهء بريطانيّه در لندن نيز