كتابى عربى به اسم منافع الحيوان موجود است كه در نسخهء لندن تأليف آن به عبد اللّه بن بختيشوع ، و در نسخهء پاريس به عبد اللّه بن جبريل بن بختيشوع نسبت داده شده است . « 1 » و چون راقم اين سطور نسخهء لندن را خود شخصا معاينه نكرده و فقط وصف آن را از روى فهرست كتابخانهء مزبوره تأليف ريو مطالعه نموده ، عجالة نمىتواند اظهار رأيى در اين خصوص بنمايد كه آيا منافع الحيوان لندن عين همان منافع الحيوان پاريس است يا غير آن ؛ و على اىّ حال اصل هر دو بدون شك يكى بايد باشد ، چه نام مؤلّف در هر دو نسخه يكى است كه ابن بختيشوع باشد ، و اگر هر دو نسخه عين يكديگر نباشند قطعا دو تحرير و دو تهذيب يك اصل واحدند بدون شبهه . « 2 » و امّا كلمهء « عبد اللّه » در نام مؤلّف منافع الحيوان در هر دو نسخهء لندن و پاريس بدون هيچ شكّ و شبهه ، تصحيف « عبيد اللّه » است ، و مراد ابو سعيد عبيد اللّه بن جبرئيل بن عبيد اللّه بن بختيشوع بن جبرئيل بن بختيشوع بن جورجيس بن جبرئيل بن بختيشوع متوفّى در سنهء چهارصد و پنجاه و اند « 3 » است كه شرح احوال او در طبقات الاطبّاء ابن

--> ( 1 ) . نمرهء نسخهء لندن or . 2784 است و نمرهء نسخهء پاريس Arabe 2782 ، رجوع شود به فهرست نسخ عربى موزهء بريطانيّه از ريو ، ص 532 . و فهرست نسخ عربى كتابخانهء ملّى پاريس از دوسلان ، - ص 501 - ( 2 ) . عبارت ابتداى نسخهء لندن را كه ريو در فهرست خود ( ص 532 ) به دست داده با عبارت ابتداى نسخهء پاريس كه بعدها مذكور خواهد شد به كلّى متفاوت است ولى اين تفاوت عبارت ابتداى نسختين مزبورتين با يكديگر دليل اختلاف اصل متن نسختين با يكديگر نمىتواند باشد . چه ممكن است كه فقط عبارت ابتداى نسخهء پاريس ( چون ورق اوّل اين نسخه به كلّى جديد و الحاقى است ) با نسخهء لندن متفاوت باشد و ما بقى اجزاء كتاب باهم يكى باشند ، و تحقيق اين امر منوط به معاينهء نسخهء لندن و مقايسهء آن است به دقّت با نسخهء پاريس . ( 3 ) . « و توفّى عبيد اللّه بن جبرئيل فى شهور نيّف و خمسين و اربعمائة » ( ابن ابى اصيبعه .