عبد الهادي بن محمد بن محمود بن ابراهيم مراغى

20

منافع حيوان ( فارسى )

است ( صفحهء اخير اوراق عكس حاضر ملاحظه شود ) ، يكى از اين دو سه كلمه قطعا نام ماه و ديگرى عددى از مراتب آحاد سال بوده است ، زيرا كه واو عاطفه ، كه هنوز قبل از « تسعين » باقى است صريح است در اين‌كه عدد تسعين تنها نيست ، و قبل از آن عددى ديگر از مراتب آحاد بوده كه هرچند تا درجه‌اى محو شده ، ولى قسمت اخير آن‌كه حرف عين است هنوز واضحا باقى و خواناست . پس معلوم مىشود كه اين كلمهء نيمه محو شده عددى بوده از عقد آحاد كه به حرف عين منتهى مىشده ، و آن لابد نتواند بود الّا يكى از اين سه كلمه : اربع ، يا سبع ، يا تسع ؛ و به عقيدهء راقم سطور اگر با ذرّه‌بين به دقّت نگاه كنند ، ادنى شكّى باقى نمىماند كه كلمهء مزبوره عدد « تسع » بوده است كه شبحى از آن و مخصوصا دو نقطهء تاء آن هنوز در كمال وضوح نمايان است . معذلك كلّه يكى از مالكين اين نسخه به واسطهء عدم دقّت در قرائت عبارت مزبور ملتفت اين كلمهء نيمه محو شده و واو عاطفهء قبل از تسعين نشده ، و عبارت مذكور را « تسعين و ستّمائه » خوانده ، و در پايين همان صفحهء اخير كتاب در طرف دست چپ ( رجوع شود به صفحهء اخير اوراق عكس حاضر ) نگاشته : « تاريخ كتاب كه به عربى نوشته در سنهء ششصد و نود است » ؛ و ملتفت اين نكته نشده كه سلطنت غازان خان كه اين كتاب به نام او تأليف شده ، از 23 ذى الحجّة سنهء 694 الى 11 شوّال 703 بوده ، پس چگونه ممكن است كتابى كه در عهد سلطنت او و به نام او تأليف شده ، چهار سال قبل از جلوس او يعنى در سنهء ششصد و نود ( چنان‌كه صاحب يادداشت مزبور تاريخ كتابت اين نسخه را به زعم خود آن‌طور خوانده ) استنساخ شده باشد ،