عبد الهادي بن محمد بن محمود بن ابراهيم مراغى

21

منافع حيوان ( فارسى )

و توهّم نرود كه شايد تأليف كتاب در زمان وليعهدى غازان بوده نه در دورهء سلطنت او ، و على هذا ممكن است كه مدّتى قبل از جلوس او به اتمام رسيده بوده است ، زيرا كه القاب و نعوتى كه مؤلّف كتاب حاضر در حقّ پادشاه مزبور در ديباچهء كتاب ذكر كرده از قبيل : « پادشاه جهان‌گير كشورگشاى فرمان‌فرماى ربع مسكون ، جهان‌آراى نه گردون ، مالك رقاب الامم ، سلطان سلاطين التّرك و العرب و العجم ، ناشر العدل و الاحسان ، قاهر الكفر و الطغيان ، برهان الحجّة و الاعيان ، غازان قان خلّد اللّه تعالى سلطانه . . . الخ » براى احدى مجال ادنى شكّ و شبهه باقى نمىگذارد كه تأليف كتاب حاضر در عهد سلطنت غازان خان بوده است نه در اوان ولايت عهد او . بارى مطلب واضح‌تر از آن است كه محتاج به بسط و تفصيل بيشترى در اين خصوص باشيم ، از اين بگذريم . از اين‌كه هم تأليف كتاب حاضر به نام غازان خان بوده ، و هم استنساخ آن در عهد سلطنت همان پادشاه انجام گرفته ، شايد بتوان استنباط نمود كه نسخهء حاضره به احتمال بسيار قوى بلكه به نحو قطع و يقين همان نسخهء اصلى مؤلّف است كه آن را با نهايت سعى و اهتمام در اتقان عمل و انتخاب بهترين خطّاطين و نقّاشين ( عينا به خط علّامه ) « 1 » و مذهّبين با خطّ نسخ بسيار خوش و تصاوير بسيار ممتاز اعلى كه مجموعا و از همه حيث يكى از شاهكارهاى صنعتى ايران را نماينده است براى تقديم به پادشاه مزبور به انجام رسانيده بوده است . و اين‌كه مىگويم نسخهء اصلى مؤلّف بوده ، مقصودم آن نيست كه

--> ( 1 ) . تركيب « نقّاشين » را در هيچ فرهنگى ، نه فارسى و نه تازى ، باز نيافتيم !