عبد الهادي بن محمد بن محمود بن ابراهيم مراغى
12
منافع حيوان ( فارسى )
وحشى جون بلنك نر . * ك و گ را يكسان مىنويسد : كميز ، كودكان ، كوش ، كزيدن . * يك دو بار باى زينت را بر نون نفى مقدّم آورده است : بنكريزد - 11 پ - بنه خايد . - 11 پ شايان يادآورى است ، كه سردبير محترم نامهء بهارستان آقاى نادر مطلبى كاشانى به بامداد چهارشنبه 14 شهريورماه 1386 بشارتى ديگر داد . دوست دانشمند گرامى آقاى دكتر محمود اميد سالار 4 برگ ديگر از منافع حيوان را بازيافتهاند و براى ما فرستادهاند : 1 . از منافع يحمور . 2 . در منافع اعضا بوم . 3 . كلنگ . 4 . از منافع اعضا الكبوتر . پيدا است كه اين چهار برگ از نسختى ديگر است ؛ به خط و نگارش و آرايش درست بمانند نسخهء اساس ما . خطّ و تصاوير اثر احيانا از يك متن . البته صورتهاى نقّاشى همانند هست ولى يكسان نيست . در مدخل « جغد » در اساس ما : واژهء « بوم » آمده است ! صورت « جغد » در دو نسخه ناهمگون است ، و در اين نسخه ثانوى مدخلى است بىعنوان در يك برگ كه از « كلنگ » سخن مىرود ، و اصلا در اساس ما نيامده . البته عكس نسخهها را در متن چاپى عرضه مىداريم . چنانكه در مقدّمهء علّامهء فقيد آمده است ، از اين متن منافع حيوان دو ترجمه تازى در دست است آن مرحوم به نسخهء پاريس دسترسى داشته ، و آن را با ترجمهء فارسى سنجيده است ؛ امّا ترجمهى كتابخانهء لندن را هرگز نديده بوده است . بنده از همان اوان آشنايى با مشخصات نسخه در صدد حصول آن دو نسخه برآمدم ؛ و خوشبختانه به عنايت دوست گرامى آقاى مهندس محمود متقالچى ، عكس نسخهء پاريس را به دست آوردم . حصول منافع حيوان « الشيخ الامام عبد اللّه [ عينا ] بن جبريل بن بختيشوع . » با تحفهاى گرانبها قرين بود . آقاى مهندس متقالچى ، لابد با مشاورت پرفسور فرانسيس ريشارد نسخهاى در همين مقولات دانشنامهء جانورى ، ميكروفيلم و C . D حياة الانسان را كه ترجمهاى بليغ و رسا و از جهت خط به نسبت زيبا و با نقشهاى معدود گويا از حياة الحيوان دميرى است و به ترجمهء محمّد بن مبارك حكيم شاه قزوينى ، همان مترجم مجالس النفّايس امير على شير نوايى ؛ كه متنى