سيد حسن خواجه نقيب الاشراف بخاري ( نثارى )

مقدمهء مصحح 27

مذكر احباب ( فارسى )

نام تاريخ و سالِ اتمامش * گشت از آن رو مذكّر احباب سال تأليف آن را 974 ه . ق . دانسته است « « 1 » » . البتّه رباعى زير نيز كه توسط امير مجمد بديع الحسينى در همين مورد ساخته است ، سال مزبور را تأييد مىكند به اين قرار : اين نسخه كه جامع بسى از شُعراست * مقصود ازان ذكرِ شريفِ صُلحاست گرديده " بيانِ فضلا " تاريخش * زان رو كه در آن همه بيانِ فضلاست « « 2 » » بىگمان سال 974 ه . ق . به حيث سال اتمام نخستين تحرير تذكره قابل قبول است كه قطعا پيش از اين به چند سال نثارى را به خود مصروف داشته بوده . زيرا او در تراجم پايانى تذكره به سال 973 ه . ق . تصريح كرده است « « 3 » » اما سال 974 ه . ق . را نبايد به حيث سال اتمام صورت نهايى مذكّر احباب تلقى كرد چرا كه مؤلّف از 974 تا 1005 ه . ق . پيوسته به تذكره‌اش نظر مىانداخته و مطالبى را مىپيراسته و نكاتى را به تذكره‌اش مىافزوده است . دلايلى كه نگارنده برمبناى آنها ادعا مىكند كه سال 974 ه . ق . سال اتمام نهايى مذكّر احباب نيست ، و حتّى بر اين گمان است كه تذكرهء مذكور داراى تحريرواره‌هاى دوگانه است ، يكى تفاوت فاحشى است كه نسخه‌هاى موجود از تذكرهء مورد بحث دارند « « 4 » » . د ديگر تصريح خود مؤلّف است آنجا كه چون نسخه‌اى از صورت نخستين تذكره به دست قاضى مير به تاشكند مىرسد ، او اين رباعى را در توصيف آن مىپردازد كه : اين نسخهء دلگشا كه آمد به نظر * كرد از دلِ من محنتِ ايّام بَدَر

--> ( 1 ) . تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، 2 / 219 - 220 ( 2 ) . مذكر احباب ، 8 ( 3 ) . همان ، 249 ( 4 ) . ر . ش : همين مقدّمه ، بخش معرفى نسخه‌هاى خطّى مذكر احباب .