شرف الدين محمد بن مسعود مسعودى بخارى
98
مجمع الاحكام ( فارسى )
و ماه بود به روز بر توالى بروج ، به شب بر خلاف توالى بروج . اما سهم الغيب كه دليل راى و تدبير و كارهاى دينى است و خبر « 1 » دادن از كارها كه در مستقبل بود بيرون آوردن آنچنان است كه بعد ميان ماه و آفتاب بگيريم و به روز بر توالى بروج و به شب بر خلاف توالى ، و درجات طالع بر آن افزائيم و از بروج طالع باندازيم « 2 » چنان كه سهم سعادت را ، و بيرون آوردن سهام ديگر چون سهم مال و سهم فرزندان و سهم بيمارى و سهم سفر و سهم عمل و سهم دوستان و سهم دشمنان و غير اين را ، طريق آن است كه بعد ميان خداوند آن خانه كه دليل آن چيز است و ميان آن خانه به روز و به شب بر دو بر توالى نگريم و درجات طالع برافزائيم و از برج طالع باندازيم « 3 » ، چنان كه در سهم سعادت گفتيم ، مگر سهم پدر كه آن را به روز از آفتاب گيرند يا به زحل بر توالى بروج و به شب بر خلاف توالى بروج و سهم و غلامان و كنيزكان را كه آن را هم به شب و هم به روز از عطارد گيرند تا به ماه بر توالى بروج سهم تزويج كه آن را هم به شب و هم به روز ، مردان را از آفتاب يا زهره گيرند بر توالى و زنان را بر خلاف توالى و جمله را از طالع بيندازند چنان كه گفتيم ، و در دلايل سهام ميان منجمان خلاف هست و اين طريق كه ياد كرده شد اختيار [ كه ] گوشيار است از كتاب او نقل كردهاند . فصل راس و ذنب دو نقطه متقابلند كه از تقاطع فلك ممثل و فلك حايل قمر توهم كردهاند ، چنان كه در كتاب هيئت « 4 » مبين شده است و منجمان را مذهب « 5 » است كه راس را سعد شمرند و ذنب را نحس و بعضى گفتهاند طبيعت « 6 » راس زيادت كردن و طبيعت ذنب نقصان كردن است « 7 » ، بدين سبب
--> ( 1 ) . متون ، خير . ( 2 ) . م . به اندازيم . ( 3 ) . م . به اندازيم . ( 4 ) . م . هيآت . ( 5 ) . ح و م . مذهست . ( 6 ) . طبيعه . ( 7 ) . م . است ندارد .