شرف الدين محمد بن مسعود مسعودى بخارى
99
مجمع الاحكام ( فارسى )
گفتهاند كه چون سعدى با راس باشد سعادت آن كوكب زيادت گردد و چون كوكب نحس با آن بود نحوست آن كوكب زيادت « 1 » گردد ، و اگر كوكبى سعد با ذنب « 2 » بود سعادت او كمتر شود و اگر نحس با او بود نحوست او كمتر شود و طايفهاى هم به اين سبب گفتهاند كه راس با كواكب سعد سعد است و با كواكب نحس نحس است ، و ذنب با كواكب سعد نحس است و با كواكب نحس سعد . و مؤلف اين كتاب ميگويد « 3 » اضافت سعادت و نحوست به اين دو نقطه امرى بعيد است و اگر متقدمان را در اين باب تجربه افتاده است تا هر يكى را از اين دو طبيعتى « 4 » نهادهاند تواند بود كه سبب اين حكم آن بود كه اين دو نقطه مبداء عرضى قمرند « 5 » ، هرگاه كه قمر از نقطه راس درگذرد ، عرض او شمالى شود و هرگاه كه از نقطه ذنب درگذرد عرض او « 6 » جنوبى شود چنان كه در كتاب جهان دانش بيان « 7 » و تقرير اين فصل كرده شده است و منجمان دانستهاند كه ماه و هر كوكب كه باشد چون عرض شمالى دارد قوى حال بود و چون عرض جنوبى دارد ضعيفحال و چون اين دو نقطه دو مبدأاند « 8 » قوت و ضعف را دور نباشد كه آن را ( كه ) مبدأ « 9 » قوت است سعد شمرند و آن را كه مبدأ « 10 » ضعف است نحس و الله « 11 » اعلم . تمام شد اين باب مقالت [ از اين ] « 12 » كتاب به حمد الله و حسن توفيقه و الصلاة على سيدنا محمد و آله الطاهرين .
--> ( 1 ) . م . زيادتر . ( 2 ) . متون . يا . ( 3 ) . م . گويد . ( 4 ) . م . طبيعى . ( 5 ) . و د . قمراند . ( 6 ) . م . و بجاى او . ( 7 ) . م . و تفصيل اضافه دارد . ( 8 ) . د . و م . ميداند . ( 9 ) . م . كه ندارد و مبدآ را مبدء نوشته است . ( 10 ) . م . كه ندارد و مبدآ را مبدء نوشته است . ( 11 ) . د و ح . و الله را مكرر نوشتهاند . ( 12 ) . م . اين .