باب اول در دانستن احوال بروج و تأثيرات و افعال و طبايع آن ببايد دانست كه چون منجمان بروج و كواكب را به گرمى و سردى و ترى و خشكى و ذكورت و انوثت و امثال آن وصف كنند ، آن بخواهند كه اين صفات در ذات ايشان موجود است كه امتناع و استحالت اين در علوم حكمت ظاهر گشته است ، ليكن آن خواهند كه آفريدگار عالم تعالى و تقدس ايشان را سبب پديد آمدن اين صفات گردانيده است در احتياجى كه در اين عالم قابل اين صفات باشند و هريكى را از بروج و كواكب سبب نوعى و كيفيت گردانيده است در نوعى از « 1 » موجودات و اطلاق اسم مسبب بر سبب استعمالى است به طريق مجازى نه به طريق حقيقت ، اما چون اين مجاز مصطلح و متعارف اصحاب اين صناعت گشته است از اين طريق عدول نمىافتد و هم بر اين « 2 » اصطلاح رفته مىشود و ابتدا چنان كه رسم « 3 » است از برج حمل كرده آمد و بر ترتيب توالى بروج طبايع و افعال و تأثيرات وجوه دلالات هر دوازده برج ياد كرده شود انشاء الله تعالى . حمل برج آتشى است و گرم و خشك و مذكر و نهارى و منقلب ، و از جهات عالم دلالت دارد بر قلب مشرق ، و از بادها باد صبا ، و از اعضاء آدمى بر سر و روى ، و « 4 » از اخلاط بر صفرا ، و از رنگ‌ها بر سفيدى كه به

--> ( 1 ) . م . اين موجودات . ( 2 ) . در متن بتميزين . ( 3 ) . م . چنان كه ندارد . ( 4 ) . م . و بر اخلاط از صفرا .