سديد الدين محمد عوفى

مقدمهء مصحح 92

متن انتقادى جوامع الحكايات و لوامع الروايات ( فارسى )

در غرب هندوستان ) از سلطان بهادرشاه گجراتى « 1 » . در نوادر النقول - آخرين كتابى كه با ذكرش خلاصهء تأثير جوامع - الحكايات در اينجا خاتمه مىيابد مجموعه‌اى است از حكايات تاريخى از آثار قرن دوازدهم هجرى به نام نوادر النقول فى مآثر العقول « 2 » اثر ابو الفتح بن مظفر ( 1151 ه ) . طرح و روش اين كتاب محتملا مقتبس از عناوين فصول جوامع - الحكايات است ، و نويسنده در مقدمه چنان كه شايسته است صادقانه به اقتباس و استفاده از اين كتاب اعتراف كرده است . در نيمهء آخر اين كتاب شمارهء قابل‌ملاحظه‌اى از حكايات اشخاص برجسته و سرشناس از جوامع الحكايات گرفته شده است . ترجمه‌هاى تركى از جوامع الحكايات و خلاصه‌ها از تعداد ترجمه‌هاى تركى چنين به نظر مىرسد كه اين كتاب در آن ديار شهرت به سزايى داشته و مورد توجه و تحسين بسيارى از سلاطين عثمانى و شعرا بوده است . حاجى خليفه صاحب كشف الظنون از اين كتاب سه ترجمه و يك خلاصه ذكر مىكند « 3 » كه اولى متعلق به ابن عربشاه نويسندهء عجايب - المقدور است كه به امر سلطان مراد دوم ( در سالهاى 824 - 855 ه سلطنت كرده است ) بدان اقدام نموده است . مرتضى ناظم‌زاده مترجم عجايب المقدور به زبان تركى در مقدمهء « 4 » اين ترجمه ضمن آثار ابن عربشاه به اين كتاب هم اشاره مىكند ولى هنوز اين نسخه بدست نيامده است .

--> ( 1 ) - جوامع الحكايات نسخهء A باب چهاردهم از قسم اول حكايت 746 برگ 188 الف و ظفر الواليه جلد اول صفحات 252 و 254 و 255 ( 2 ) - بنشانى [ Add . 25834 . Br . Mus ] ( 3 ) - كشف الظنون جلد دوم صفحات 510 و 511 ( 4 ) - كاتالوگ نسخه‌هائى تركى در بريتيش ميوزيوم به شمارهء ( Add . 7847 ) صفحهء 43